วันที่ 20 สิงหาคม 2568 เครือข่ายองค์กรชุมชนเมืองเชียงใหม่ เครือข่ายคนแป๋งเมือง และผู้เดือดร้อนจากปัญหาที่อยู่อาศัยริมคลองแม่ข่าและลำน้ำสาขา เข้าพบผู้บริหารเทศบาลนครเชียงใหม่ เพื่อสอบถามความคืบหน้าการขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพชีวิต เศรษฐกิจชุมชน และสร้างความมั่นคงด้านที่ดินอยู่อาศัยให้แก่ชาวบ้านผู้เดือดร้อน พร้อมยื่นข้อเสนอ 6 ข้อ ดังนี้
1.เร่งรัดการจัดทำสัญญาเช่าที่ดินโครงการแม่ขาโมเดล ขอให้เทศบาลนครเชียงใหม่ดำเนินการจัดทำสัญญาเช่าที่ดินร่วมกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) ในพื้นที่หลังแขวงเม็งราย สำหรับโครงการ ‘แม่ขาโมเดล’ จำนวน 39 หลังคาเรือน โดยกำหนดไทม์ไลน์ที่ชัดเจน พร้อมทั้งสื่อสารสร้างความเข้าใจให้แก่ชาวบ้านในทุกขั้นตอนและกระบวนการ เพื่อสร้างความมั่นใจและเร่งให้เกิดพื้นที่รูปธรรมโดยเร็ว
2.สนับสนุนการสร้างความมั่นคงที่อยู่อาศัยในที่ดินเดิม ขอให้เทศบาลนครเชียงใหม่ร่วมกับ พอช. สนับสนุนกระบวนการจัดระเบียบที่ดินและปรับปรุงที่อยู่อาศัยในพื้นที่เดิมของ ชุมชนหัวฝาย (กลุ่มเช่าที่ดินเทศบาล บริเวณหน้าโรงฆ่าสัตว์) และ ชุมชนกำแพงงาม (กลุ่มเช่าที่ดินราชพัสดุ) โดยใช้แนวทางการรวมที่ดินเป็นแปลงรวมของ ‘ชุมชน’ ที่มีสถานะนิติบุคคล หรือรูปแบบอื่นที่เหมาะสม ดำเนินการเช่าระยะยาวกับหน่วยงานเจ้าของที่ดิน และให้ชุมชนบริหารจัดการเพื่อการอยู่อาศัยอย่างยั่งยืน ผลักดันให้เป็น ‘พื้นที่ต้นแบบ’ ของการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยผู้มีรายได้น้อย และสามารถขยายผลไปยังชุมชนอื่นได้ในอนาคต
3.สนับสนุนกระบวนการเข้าถึงสิทธิในที่ดินสาธารณะประโยชน์ ตามแนวทางคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.)
3.1 ชุมชนที่สามารถอยู่ในที่ดินเดิมได้ (เช่น ชุมชนหัวฝาย ชุมชนฟ้าใหม่ประตูก้อม และชุมชนช่างม่อย) ขอให้เทศบาลสนับสนุนการจัดระเบียบที่ดินเป็นแปลงรวมของชุมชนเพื่อใช้ประโยชน์และบริหารจัดการเองตามวัตถุประสงค์การอยู่อาศัย
3.2 ชุมชนที่ไม่สามารถอยู่ในที่ดินเดิมได้ ขอให้เทศบาลร่วมกับเครือข่ายฯ คัดเลือกที่ดินของรัฐที่ไม่ได้ใช้ประโยชน์และอยู่ใกล้แหล่งประกอบอาชีพของชาวบ้าน เพื่อนำมาจัดสรรพัฒนาเป็นที่อยู่อาศัยราคาถูก (Affordable Housing)
3.3 ขอให้เทศบาลและ พอช. ร่วมจัดกระบวนการพูดคุย เยียวยา และแก้ไขปัญหาของชาวบ้านผู้เดือดร้อนจากการถูกบังคับไล่รื้อ พร้อมจัดหาที่ดินรองรับชั่วคราวเพื่อลดความเดือดร้อนเร่งด่วน
4.สนับสนุนเศรษฐกิจชุมชนบนฐานการท่องเที่ยวชุมชน ขอให้เทศบาลร่วมกับหน่วยงานภาคี เช่น เขียว สวย หอม ผลักดันการส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนตามหลักการ Community Based Tourism (CBT) เพื่อสร้างเศรษฐกิจหมุนเวียนในชุมชนและการท่องเที่ยวที่ยั่งยืน
5.จัดตั้งกลไกการประชุมประจำ ขอให้เทศบาลดำเนินการจัดประชุมคณะทำงานแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยริมคลองแม่ข่าและลำน้ำสาขาในเขตเทศบาลนครเชียงใหม่อย่างต่อเนื่อง เพื่อสื่อสารกับชาวบ้านและสร้างการขับเคลื่อนในทิศทางเดียวกัน
6.เร่งแก้ไขปัญหาระบายน้ำ ขอให้เทศบาลแก้ไขปัญหาท่อระบายน้ำใต้ทางเดินริมคลองที่มีระดับสูงกว่าบ้านเรือน ทำให้น้ำไหลย้อนเข้าครัวเรือนและไม่สามารถระบายได้ ส่งผลให้ชาวบ้านต้องรับภาระเองและกระทบต่อวิถีชีวิตและสิ่งแวดล้อม
เครือข่ายฯ ย้ำว่าการแก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยริมคลองแม่ข่าและลำน้ำสาขาจะสำเร็จได้ ต้องอาศัยความร่วมมืออย่างจริงจังจากเทศบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างความมั่นคงในที่ดินอยู่อาศัย ยกระดับคุณภาพชีวิต และก้าวสู่การเป็น ‘นครแห่งความสุข ภายใต้วิถีใหม่’ ของประชาชนเชียงใหม่
