ภาพ: กรมควบคุมมลพิษ

21 พฤศจิกายน 2568 สุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) เปิดเผยความคืบหน้ากรณีพบความขุ่นผิดปกติในแม่น้ำสาละวินว่า คพ.ได้ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างน้ำและตะกอนดินในแม่น้ำสาละวินและลำน้ำสาขาในจังหวัดแม่ฮ่องสอน ระหว่างวันที่ 12–13 พฤศจิกายน 2568 โดยตรวจวิเคราะห์ตามประกาศกรมควบคุมมลพิษและมาตรฐานสากล Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater

ผลตรวจจากห้องปฏิบัติการสิ่งแวดล้อม คพ. พบว่า ในแม่น้ำสาละวินจำนวน 13 จุด ตั้งแต่แนวชายแดนไทย–เมียนมา อำเภอแม่สะเรียงถึงอำเภอสบเมย พบสารหนูเกินค่ามาตรฐานทุกจุด โดยมีค่าตรวจวัดอยู่ระหว่าง 0.023–0.029 มก./ล. (มาตรฐานไม่เกิน 0.01 มก./ล.)

นอกจากนี้ ยังพบ ตะกั่วเกินมาตรฐาน 1 จุด บริเวณบ้านท่าตาฝั่ง ตำบลแม่ยวม อำเภอแม่สะเรียง โดยตรวจพบ 0.076 มก./ล. จากมาตรฐานไม่เกิน 0.05 มก./ล. ขณะที่ ค่าปรอทอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานทุกจุด ส่วนผลตรวจจาก ลำน้ำสาขา 5 จุด ยืนยันว่า คุณภาพน้ำยังคงอยู่ในค่ามาตรฐานทั้งหมด

อธิบดี คพ. ระบุว่า หน่วยงานเกี่ยวข้องเตรียมดำเนินงานต่อเนื่องดังนี้

1. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) จะทำหนังสือ “ด่วนที่สุด” ถึงกระทรวงการต่างประเทศ เพื่อแจ้งผลตรวจและประสานให้เมียนมาตรวจสอบคุณภาพน้ำ รวมถึงตรวจแหล่งกำเนิดมลพิษที่อาจอยู่เหนือลำน้ำ

2. คพ. จะลงพื้นที่ให้ความรู้ประชาชน เกี่ยวกับการใช้น้ำในชีวิตประจำวันและวิธีกรองน้ำเบื้องต้น โดยย้ำว่า ชาวบ้านส่วนใหญ่ใช้น้ำประปาภูเขา ซึ่งตรวจแล้วไม่พบสารปนเปื้อน ยกเว้นครอบครัวที่อยู่อาศัยในแพริมน้ำ 4 ครัวเรือน ซึ่งใช้น้ำจากแม่น้ำโดยตรง เจ้าหน้าที่ได้แนะนำวิธีปรับปรุงคุณภาพน้ำเบื้องต้นไปก่อนหน้านี้แล้ว

3. คพ. จะ ตรวจคุณภาพน้ำอย่างต่อเนื่อง และเผยแพร่ข้อมูลสู่สาธารณะ

4. อยู่ระหว่างรอผลตรวจ การปนเปื้อนในปลาและพืชน้ำ หลังหน่วยงานเกี่ยวข้องได้เก็บตัวอย่างไปแล้ว

“คพ. เตรียมส่งเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่อีกครั้งในสัปดาห์หน้า พร้อมประสานกรมทรัพยากรน้ำและกรมทรัพยากรน้ำบาดาล เพื่อสำรวจและจัดหาแหล่งน้ำสำรอง ทั้งน้ำอุปโภคและน้ำเพื่อการเกษตร รวมถึงการพิจารณาเจาะบ่อบาดาลในพื้นที่ที่มีความเสี่ยง” สุรินทร์กล่าว

นักวิชาการยันพบโลหะหนัก ‘สารหนู–ปรอท’ เกินมาตรฐานหลายจุด

ขณะเดียวกัน ผศ.ดร.ว่าน วิริยา ได้โพสต์เฟซบุ๊กเผยผลตรวจน้ำจากความร่วมมือระหว่างสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่) และศูนย์วิจัยวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งตรวจจาก Test kit และเครื่อง ICP-OES ของห้องปฏิบัติการภายนอก พบว่า

สารหนู (As) พบค่าเกินมาตรฐาน (0.01 ppm) แทบทุกจุด โดยมีช่วงค่าที่ตรวจพบตั้งแต่ 0.0195 – 0.0321 ppm
ปรอท (Hg) พบค่าเกินมาตรฐาน (0.002 ppm) ทุกจุด ช่วงค่าที่ตรวจพบ 0.0026 – 0.0063 ppm
พื้นที่เสี่ยงครอบคลุม อำเภอแม่สะเรียงและอำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน

เขายังระบุทิ้งท้ายว่า ผู้ที่ใช้น้ำจากแม่น้ำ หรือมีอาการผิดปกติทางร่างกาย ควรรีบแจ้ง อสม. หรือเข้ารับการตรวจรักษา เพื่อความปลอดภัยของประชาชนในพื้นที่