4 กันยายน 2568 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เปิดตัวหลักสูตร การวางแผนภาคและเมืองมหาบัณฑิต สาขาบูรณาการผังเมืองและชนบท (Master of Urban and Regional Planning – Urban and Rural Integrative Planning) อย่างเป็นทางการ พร้อมจัดเวทีเสวนาใหญ่ “ผังเมือง : ผังชุมชน L I F E @ เชียงใหม่ – กระบวนทัศน์การพัฒนาใหม่” ณ ศูนย์สถาปัตยกรรมล้านนา คุ้มเจ้าบุรีรัตน์ (มหาอินทร์)

แก้โจทย์ขาดแคลนนักผังเมืองท้องถิ่น

เชียงใหม่กำลังเผชิญความท้าทายจากการขาดแคลนนักผังเมืองท้องถิ่น ส่งผลให้การวางแผนและออกแบบเมืองต้องพึ่งพาที่ปรึกษาจากส่วนกลาง ซึ่งแม้จะมีความเชี่ยวชาญ แต่ไม่อาจเข้าใจบริบททางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม วิถีชีวิต และสิ่งแวดล้อมของพื้นที่ได้อย่างแท้จริง การเปิดหลักสูตรใหม่นี้มีเป้าหมายเพื่อสร้างนักผังเมืองรุ่นใหม่ที่เป็น “คนของพื้นที่” เข้าใจทั้งเมืองและชนบท และสามารถเชื่อมโยงอดีต ปัจจุบัน และอนาคตได้อย่างยั่งยืน

เวทีเสวนาสะท้อนเสียงหลากหลาย

การเสวนาครั้งนี้มีผู้แทนจากหลายภาคส่วนร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองต่ออนาคตของเชียงใหม่ ดำเนินรายการโดย ผศ.ดร.จาตุรงค์ โพคะรัตน์ศิริ และ รศ.ดร.อัมพิกา ชุมมัธยา จากคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

นพ.ธีรพัฒน์ ตันพิริยะกุล รองนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ ที่กล่าวถึงบทบาท อบจ. ในการสนับสนุนภารกิจด้านผังเมืองและการผลักดันเชียงใหม่สู่การเป็นเมืองมรดกโลกของ UNESCO ขณะที่ ชัชวาลย์ ทองดีเลิศ ประธานสภาลมหายใจเชียงใหม่ เน้นย้ำถึงความสำคัญของภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ควรถูกนำมาบูรณาการเข้ากับการพัฒนาเมือง

ด้าน สายกลาง จินดาสุ นักโบราณคดี สำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ ชี้ว่าการก่อสร้างอาคารใหม่ในเขตเมืองเก่าควรเคารพบริบทและเสริมคุณค่าของโบราณสถาน ขณะเดียวกัน ผศ.ดร.ณัฐกร วิทิตานนท์ จากคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เสนอแนวทางการกระจายอำนาจด้านผังเมืองสู่ท้องถิ่น เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมกำหนดอนาคตเมืองมากขึ้น

ส่วน ทนวินท วิจิตรพร จาก Jaibaan Studio ให้ความสำคัญกับการออกแบบพื้นที่สีเขียวและพื้นที่สาธารณะ โดยย้ำว่าการมีส่วนร่วมของประชาชนคือหัวใจสำคัญในการสร้างเมืองที่น่าอยู่และยั่งยืน

หลักสูตรใหม่เพื่ออนาคตเมือง

คณาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรระบุว่า หลักสูตรใหม่นี้แตกต่างจากการเรียนการสอนผังเมืองทั่วไป เพราะไม่เพียงมุ่งขยายโครงสร้างพื้นฐาน แต่ยังบูรณาการมิติสิ่งแวดล้อม อัตลักษณ์ชุมชน และเศรษฐกิจท้องถิ่นเข้าด้วยกัน ทั้งยังสอดคล้องกับ พระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562 และ เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs)

“เชียงใหม่ต้องการนักผังเมืองที่ไม่ใช่แค่ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิค แต่ต้องเป็นคนที่เข้าใจพื้นที่ เข้าใจผู้คน และสามารถเชื่อมโยงความรู้หลายสาขาเพื่อออกแบบอนาคตที่เหมาะสมกับเมืองของเรา” ผศ.ดร.จาตุรงค์ โพคะรัตน์ศิริ, คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มช.

จุดเริ่มต้นของการสร้างคนเพื่อเมือง

ทั้งหลักสูตรและเวทีเสวนาครั้งนี้ไม่เพียงเป็นการแลกเปลี่ยนความเห็น แต่ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างคนรุ่นใหม่ที่จะทำหน้าที่เป็นนักผังเมืองที่มีทั้งความรู้ ความเข้าใจ และความหวงแหนคุณค่าท้องถิ่น เพื่อพัฒนาเชียงใหม่อย่างมีคุณภาพและยั่งยืนในอนาคต