รายงาน: อรญา ชาวน่าน
วันที่ 18 มิถุนายน 2568 เวลา 09.30 น. กลุ่มยืนหยุดขังสัญจร นำโดย ซี จันทนา พร้อมสมาชิก 23 คน เดินทางจากกรุงเทพฯ มายังเรือนจำกลางจังหวัดเชียงราย เพื่อจัดกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์ให้กำลังใจ บัสบาส – มงคล ถิระโคตร ผู้ต้องขังคดีมาตรา 112 โดยเน้นย้ำว่าไม่ได้มีเจตนากีดขวางการสัญจร
เมื่อถึงหน้าทางเข้าเรือนจำ เจ้าหน้าที่แจ้งว่า “อธิบดีเรือนจำหยุดในวันนี้ จึงไม่สามารถมาพบได้” และที่สำคัญ บัสบาสเพิ่งถูกย้ายตัวไปยังเรือนจำกลางแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ ด้วยเหตุผลด้านการรักษาตัวตามคำสั่งประสานจากหน่วยงานด้านความมั่นคง
แม้จะไม่สามารถพบตัวบัสบาสได้ กลุ่มยังคงจัดกิจกรรม “ยืนหยุดขัง” เป็นเวลา 1 ชั่วโมง 12 นาที พร้อมใช้ลำโพงกล่าวข้อความให้กำลังใจ และตั้งคำถามถึงความชอบธรรมของการย้ายตัวแบบกะทันหัน โดยไม่แจ้งญาติหรือทีมเยี่ยมล่วงหน้า
“พวกเรามาจากกรุงเทพฯ เพื่อมาเยี่ยมบัสบาสให้ใกล้ที่สุดเท่าที่จะทำได้ แต่ทราบภายหลังว่าบัสบาสถูกย้ายไปที่เรือนจำแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ชั่วคราว ด้วยเหตุผลด้านการรักษาตัวและคำสั่งประสานจากหน่วยงานด้านความมั่นคง” กลุ่มยืนหยุดขังสัญจรกล่าว
ทั้งนี้ กลุ่มยืนหยุดขังสัญจรได้ตั้งคำถามถึงกระบวนการดำเนินการของเจ้าหน้าที่เรือนจำว่า หากมีคำสั่งที่ส่งผลร้ายแรงต่อนายบัสบาสในอนาคต จะมีการรับมืออย่างไร พร้อมเรียกร้องให้มีเสรีภาพในการแสดงออกและพูดความจริงภายใต้ระบอบประชาธิปไตย
ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2568 มีรายงานว่าบัสบาสถูกเจ้าหน้าที่เรือนจำกลางเชียงรายพาตัวขึ้นรถเมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2568 พร้อมนักโทษอีก 1 คน โดยถูกใส่กุญแจข้อเท้าตลอดการเดินทาง 4 ชั่วโมง เดินทางผ่านเส้นทางสายเชียงราย-เชียงใหม่ ท่ามกลางสายฝน เมื่อถึงเรือนจำแม่แตง เจ้าหน้าที่พาเขาไปยังแดนพยาบาลทันทีโดยไม่ผ่านขั้นตอนรับตัวตามปกติ
“ผมยังไม่รู้เลยว่ามาอยู่ที่นี่ทำไม” บัสบาสเล่าก่อนเสริมว่าเขาแข็งแรงดี ไม่มีอาการเจ็บป่วยรุนแรง และสงสัยว่าเหตุใดจึงไม่ส่งเขาไปโรงพยาบาลในเชียงราย หากเป็นเรื่องรักษาพยาบาลจริง
ที่แดนพยาบาล เขาต้องนอนรวมกับผู้ต้องขังป่วย 12 คน บางคนมีอาการทางจิต บางคนอยู่ระหว่างบำบัดยาเสพติด เขายังไม่ได้รับการตรวจร่างกาย และเนื่องจากไม่ได้ผ่านกระบวนการลงทะเบียน ทำให้ซื้อของในเรือนจำไม่ได้ ต้องอาศัยดื่มแต่น้ำเปล่า ซึ่งเริ่มส่งผลต่อสุขภาพ
“ไม่มีนมให้กินเลย มีแต่น้ำเปล่า บางทีก็ปวดท้องบ้าง แต่ยังไหวอยู่” เขากล่าว พร้อมตั้งข้อสังเกตว่าการย้ายตัวครั้งนี้ยังไม่สอดคล้องกับการรักษาอย่างที่อ้าง
ทั้งนี้ บัสบาสเริ่มอดอาหารมาตั้งแต่วันที่ 17 พฤษภาคม 2568 ซึ่งเป็นวันเกิดครบรอบ 32 ปี โดยยังคงดื่มเฉพาะกาแฟ นม และน้ำ เพื่อเรียกร้องให้ปล่อยตัวนักโทษการเมืองทั้งหมด จนถึงวันนี้ เป็นเวลา 32 วันแล้ว เขายังได้ฝากข้อความถึงกลุ่มยืนหยุดขังอีกว่า
“ขอบคุณทุกคนที่ตั้งใจมา ถึงแม้จะไม่ได้เจอกัน ก็รู้สึกเสียใจแทน” พร้อมฝากความรักถึงพ่อแม่ที่ตั้งใจมาเยี่ยม แต่ไม่ได้เข้าเยี่ยมอย่างที่ตั้งใจไว้ เพราะการย้ายตัวที่ไม่มีการแจ้งล่วงหน้า
ทั้งนี้ ยังไม่มีความชัดเจนว่าหลังวันที่ 20 มิถุนายน 2568 บัสบาสจะถูกย้ายกลับไปเรือนจำเชียงรายหรือไม่ ขณะที่กลุ่มยืนหยุดขังยืนยันจะติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และเดินหน้าส่งเสียงเรียกร้องให้สิทธิของผู้ต้องขังทางการเมืองได้รับการเคารพ อย่างเป็นธรรม
