วิถีเมือง วิถีดอย

Date:

เรื่อง: ภักดิ์ รตนผล

เด็กสาว ปกาเกอะญอ ชื่อว่าสุพาแปลว่าหวานละมุน

เป็นดั่งหยาดน้ำค้างกลางดอยเชียงดาว

ในอ้อมแขนภูเขาสีครามใต้ท้องฟ้าสีฟ้า

ผ่านการบ่มด้วยแสงแดด ริ้วหมอกไหมสายฝน

ที่ฤดูกาลนำพามาสม่ำเสมอ

กินเวลาไป สิบเก้าวงรอบ

วัยสาวกำดัดส่องแสงพราวในดวงตา

อกอวบหนั่นแน่นราวผลมะตูม

ริมฝีปากดังกลีบพบูเริงน้ำค้าง

เรียวขาแข็งแรงราวเสือดาว

ซ่อนเร้นมิดเม้นในชุดสีขาวกรอมเท้า

กุหลาบในเรือนกายเต่งตูมทุกช่อ

ที่มิเคยเผยให้ใครได้เห็น

แม้ในอ้อมกอดแม่น้ำในห่มคลุมของราตรี

ยังเลือนรางรำไรในแสงเงา

เธอเฝ้ารอมอบการเปิดเผยครั้งแรก

กับหนุ่มน้อยบ้านใกล้เรือนเคียง

ชื่อ กอราซู แปลว่า สีดำ

ด้วยวัยสาวอาบแสงเสน่หา

เธอเฝ้าชม้ายชายตาส่งสัญญาณดอกไม้ให้

โอหนอโลกของสาวน้อยดอยเชียงดาว

ช่างไพศาลเพียงไม่กี่วา

หนุ่มกอราซู มาสู่ขอด้วยสินสอดวัวหนึ่งคู่

ม้าแกลบสีทองแดง มันปลาบหนึ่งตัว

ผืนนาขั้นบันไดบนไหล่ดอยสามไร่

กับหัวใจหนึ่งดวงแช่อิ่มด้วยน้ำหวาน

และดอกเอื้องสีเหลืองที่เบ่งบาน

แล้วก็ถึงเวลาสุพาเปลี่ยนชุดสีขาวเป็นสีแดง

ออกเรือนครองรักกันอย่างเปี่ยมสุข

ปลูกข้าวสาลี ข้าวไร่ ข้าวโพด ผักหวาน

เพียงขวบปีผันผ่านราวลมหนาววูบเดียว

ป่าและท้องฟ้าได้ประทานของขวัญมา

เป็นเด็กหญิงแสนสวย ชื่อทีลอซู แปลว่าน้ำตก

เธอกลายเป็นศูนย์กลางของครอบครัวปกาเกอะญอน้อย

ครั้นแล้ววัยและวันอันเบิกบานของหนุ่มสาวก็สิ้นลง

ความห่วงกังวลต่ออนาคต ทีลอซู ทับถมทวีขึ้น

ไหนจะต้องไปฉีดยา ปลูกฝีที่โรงมดโรงหมอ

ไหนจะต้องตระเตรียมเงินทองไว้รองรับการศึกษา

ในโรงเรียนที่ต้องข้ามไปอีกฟากหนึ่งของภูเขา

ครั้นแล้วดวงความคิดเปล่งประกาย

ไฉนเลยจะต้องดำเนินตามรอยวิถีเมือง

เราจะเดินตามวิถีดอยที่คุ้นเคยกันมาเจ็ดชั่วโคตร

เราจะสอนให้เธอ เรียนรู้วิธีและวิถีอยู่รอดบนภูเขา

สอนให้เธอช่ำชองการไถหว่านและเก็บเกี่ยว

ทั้งนาดำ นาดอย นาขั้นบันได

ให้รู้เคล็ดการฟูมฟักข้าวโพด ข้าวฟ่าง ฟักแฟง กาแฟ

ขมังธนูยามออกล่าหมูป่าแถวโป่งดิน

ขำนัญจับปลาด้วยมือเปล่าในลำธาร

รู้ตำหรับถนอมเนื้อ ปลาด้วยน้ำค้างและแสงแดด

รู้คุณสมุนไพร หยูกยารักษาโรค

ทอหูก ทอผ้าประจำเผ่าสีขาวแดง

ดีดซึงเสียงไพเราะเสนาะใสในยามค่ำ

และเน้นย้ำความเอื้อเฟื้อแบ่งปันกันในชุมชน

แล้วเธอจะอยู่รอดได้

เติบใหญ่ และเสรี

ในชุมชนที่ไม่มีความสลับซับซ้อนทั้งโครงสร้าง

และจิตใจ

โดยมิพักต้องพึ่งพารัฐและสังคมคนกินคน

ในนาคร

๒๘/๕/๕๙

ดอยหลวงเชียงดาว


Lanner เปิดพื้นที่ให้ทุกคนสามารถเป็นส่วนหนึ่งในการขยายพื้นที่การสื่อสารสังคมอย่างมีส่วนร่วม เพื่อร่วมกันส่งเสียงของพวกเราให้ดังขึ้น! เปิดรับต้นฉบับงานสื่อสารทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็น บทความ ความคิดเห็น บทความวิชาการ สารคดีเชิงข่าว ความเรียง บทบันทึก เรื่องสั้น บทกวี Video Photo-essay และงานสื่อสารอื่นๆ ที่บอกเล่าเรื่องราวและประเด็นทางสังคมในพื้นที่ภาคเหนือและประเด็นที่เกี่ยวข้อง ​

สามารถส่งต้นฉบับ ประวัติขนาดสั้นของเจ้าของผลงาน มาที่ lanner.editor@gmail.com ระบุ “ส่งต้นฉบับ Lanner” ​

คนเชียงใหม่ไม่ทนรวมตัวสู้ฝุ่นหน้าสามกษัตริย์ จี้รัฐเร่ง พ.ร.บ.อากาศสะอาด ก่อนคนเหนือจะตายกันหมด​

9 เมษายน 2569 ประชาชนเชียงใหม่รวมตัวกันที่ อนุสาวรีย์สามกษัตริย์ จัดกิจกรรมเชิงสัญลักษณ์เพื่อสะท้อนสถานการณ์ฝุ่นควันในพื้นที่ภาคเหนือ ที่ยังคงอยู่ในระดับวิกฤต พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งผลักดันกฎหมายอากาศสะอาดอย่างเป็นรูปธรรม ภายในกิจกรรม มีการจัดวางป้ายข้อความเพื่อสื่อสารถึงผู้มีส่วนเกี่ยวข้องให้เร่งแก้ไขปัญหาฝุ่นควัน...

ไม่มีใครเผาป่าเพื่อทำลาย ‘บ้านตัวเอง’ และแกนกลางปัญหาอาจไม่ใช่การ ‘ห้ามเผา’

เรื่อง: สุทธิกานต์ วงศ์ไชย ท่ามกลางมาตรการห้ามเผาที่ถูกบังคับใช้อย่างเข้มงวดในหลายพื้นที่ภาคเหนือ ชาวบ้านจำนวนไม่น้อยต้องเผชิญข้อจำกัดในการทำกินและความเสี่ยงทางกฎหมาย ขณะที่ ‘การเผา’ มักถูกมองเป็นต้นเหตุของไฟป่าและฝุ่นควัน ทว่าเสียงจากคนในพื้นที่กลับสะท้อนชัดเจนว่า แก่นของปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่การห้ามเผาเพียงอย่างเดียวเท่านั้น...

เปิดตัวโครงการจัดทำหนังสือ ‘55 ปี สวนอัญญา’ ถักทออดีต สานต่อพื้นที่สร้างคน

ภาพ: สุทธิกานต์ วงศ์ไชย/สิรศิลป์ ปังประเสริฐกุล 4 เมษายน 2569 เนื่องในวาระครบรอบ 55 ปีของสวนอัญญา...

ปาฐกถาสวนอัญญา “ครูองุ่น :ไอดอลของข้าพเจ้า”

ถอดความ: นิฌาฎาร์ ผิวผ่อง ภาพ: สุทธิกานต์ วงศ์ไชย/สิรศิลป์ ปังประเสริฐกุล ในวัยเด็กของข้าพเจ้า มักครุ่นคิด สงสัย คิดถึงชีวิตที่ไม่ใช่ความเป็นนิรันดร์...