ลมหนาวและเหล้าเสรี

Date:

ในค่ำคืนที่ละอองไอของหมอกหนาว

แทรกซอนเข้าชายคาเรือน

และซุกซอนเข้าชายผ้าห่ม

ทำให้ระบมร้าวในกล้ามเนื้อและแกนกระดูก

ผมตื่นมากลางดึก

แล้วนึกอยากดื่มเหล้าที่รสเสรี 

เสรีในที่นี้คือรสที่แปร่งปร่าลิ้นออกไป

ตามวัถตุดิบและภูมิปัญญาของบ้านนั้น

ชุมชนนั้นและสูตรลับของเขาคนนั้น

ที่มันหลากหลายรสสุนทรีย์อันมีมาแต่เดิม

คนทำไร่ข้าวโพดบนเชิงดอยไหล่เขา 

เขามีเหล้าข้าวโพดแก้หนาว

ในค่ำคืนที่ฟ้าเป็นสีเทาหม่นมัว 

คนทำสวนลำไย

เขามีเหล้าที่หมักจากผลลำไยหวานละมัย

ยั่วน้ำลายจากกกลิ้น 

เพื่อนนาข้าว

เขามีน้ำขาวที่ขม-อมหวานขื่นพอประมาณ

และชุ่มคอ 

คนทำตาลเขามี”ไอ้โอ๊ก” 

ที่เป็นชื่อวิสามัญรู้กันในหมู่คนชอบน้ำตาลเมา

ถ้าได้เชื้อแบบยีสป่าละรสเข้าท่ากว่าไหนๆ 

คนชอบยาดองสมุนไพร ตัดด้วยดอกกัญชา

บางค่ำคืนถึงกับต้องนอนห่มฟ้าและผิงดาว 

ยามเช้าอาบแสงแรกของวันใหม่

ด้วยหัวใจที่เปล่าเปลือยเลยทีเดียว

เหล่านี้คือภูมิปัญญาของคนบนแผ่นดินนี้

ที่มีความรู้ทางด้านชีวเคมีและศาสตร์แห่งสมุนไพร 

กักบ่มและกลั่นกรองสุนทรียรส

บางคราวเป็นน้ำกษัยปรุงยารักษากายให้ทุเลาจากโรคา

โลกของทุนนิยมสมัยใหม่

ที่มันรวมหัวกับนโยบายแห่งรัฐแบบแยบยล

ด้วยการกีดกันองค์ความรู้ของบรรพชน

ให้ด้อยค่าโดยตีตราว่าไม่ได้มาตรฐาน-ผิดกฏหมาย 

และสุดท้ายเขียนกรอบไว้ให้ผู้คนเข้าไม่ถึง

เครี่องดื่มเหล่านี้

ควรเป็นแค่อาหารในครัวเรือนหรือเปล่า

สักจอกสักถ้วยก่อนกินข้าว

เรียกน้ำย่อยให้เจริญในธัญญาพลารส

เลือดลมฉีดพล่านถึงปลายประสาทเบาสบาย

โถๆๆๆๆ พ่อคุณเอย

ไฉนเลยดัดจริตวจนภาษา เจรจาเลี้ยวลดคดไป

คุยนักคุยหนา สารพัดจะคุยจะพูดจาโยกโย้

สุดท้าย….

เครื่องดื่มในครัวในเรือนชานแต่ทำกินกันเองไม่ได้

คนมีอำนาจมันบังคับทางอ้อมให้ต้องซื้อจากนายทุน

ภูมิปัญญาจากบรรพบุรุษเรา

ในการรังสรรค์จากธัญญาหาร-พลาหาร

แต่เราทำกินกันเองไม่ได้ 

มันควรจะเป็นเมรัยธารา

ที่มนุษยชาติควรมีสิทธิ์ได้ลิ้มลอง

มิใช่สิทธิ์ที่ทุนใหญ่จับมือกับกฏหมาย 

และครองไว้แต่ผู้เดียว

ซึ่งเขาเองก็มิใช่ต้นคิดแต่เขาได้สิทธิ์ครอบครอง

อย่ามาอ้างว่าเพื่อสุขภาพอนามัย 

คนจะกินหรือไม่กินไม่เห็นมีใครอยู่ค้ำฟ้าได้สักคน

“ลมหนาวและเหล้าเสรี”

บทกวีโดย Areerut Panthong

ภาพโดย จิรศักดิ์ คลุมดวง

Lanner เปิดพื้นที่ให้ทุกคนสามารถเป็นส่วนหนึ่งในการขยายพื้นที่การสื่อสารสังคมอย่างมีส่วนร่วม เพื่อร่วมกันส่งเสียงของพวกเราให้ดังขึ้น! เปิดรับต้นฉบับงานสื่อสารทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็น บทความ ความคิดเห็น บทความวิชาการ สารคดีเชิงข่าว ความเรียง บทบันทึก เรื่องสั้น บทกวี Video Photo-essay และงานสื่อสารอื่นๆ ที่บอกเล่าเรื่องราวและประเด็นทางสังคมในพื้นที่ภาคเหนือและประเด็นที่เกี่ยวข้อง ​

สามารถส่งต้นฉบับ ประวัติขนาดสั้นของเจ้าของผลงาน มาที่ lanner.editor@gmail.com ระบุ “ส่งต้นฉบับ Lanner” ​

มาร่วมกันสร้างพื้นที่สื่อสาร สังคมประชาธิปไตย ชีวิตใหม่ที่ดีกว่าไปด้วยกัน

กองบรรณาธิการ
กองบรรณาธิการ
ทีมข่าวที่ประกอบไปด้วยผู้คนหลากหลาย บ้างก็มาจากทะเล บ้างก็มาจากภูเขา แต่สุดท้ายก็ลงเอยที่ภาคเหนืออยู่ที่ Lanner นี่แหละ...

ละลานล้านนา: เครือฟ้า อุบลวรรณา สะเปาคำ และเวียงชื่น ว่าด้วย “ภาพจำ” แม่ญิงล้านนาในระยะเริ่มแรกยุคศิวิไลซ์

เรื่อง: ปวีณา หมู่อุบล ในช่วงเวลาหนึ่งเมื่อครั้งอดีต ภาพลักษณ์ของแม่ญิงล้านนาถูกทำให้เชื่อกันว่าเป็นดั่ง ‘สาวเครือฟ้า’ คือเป็นผู้หญิงที่มีลักษณะใสซื่อ บริสุทธิ์ มีกิริยามารยาทงดงามอ่อนช้อย ดูไม่ประสีประสาในเรื่องทางโลก...

เชิญพิจารณา: 11 ข้อเสนอถึง กสม. เมื่อมลพิษข้ามพรมแดนไหลมาถึงชีวิตคนปลายน้ำ

เขียน: สืบสกุล กิจนุกร วันนี้ (20 มี.ค. 2569) ผมได้รับเชิญเข้าร่วมประชุมในฐานะนักวิชาการในพื้นที่ ร่วมกับคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.)...

ชาวบ้านหวั่นขุดเชื่อมแหล่งน้ำกระทบน้ำพุร้อน หลัง สทนช.เผยแผนเชื่อมโยง–ผันน้ำ เพิ่มประสิทธิภาพบริหารจัดการเวียงหนองหล่ม

ภาพ: Apichart Songsangchun 10 มีนาคม 2569 โครงการชลประทานเชียงรายเปิดเผยความคืบหน้า ‘โครงการพัฒนาเวียงหนองหล่มพร้อมอาคารประกอบ’ ในพื้นที่ตำบลจันจว้า อำเภอแม่จัน...

Power Lines, Internet Cables, and Lifelines: Who Keeps KK Park Alive?

Story: Natchalee Singsaohae Along the winding Moei River, where Thailand...