14 กุมภาพันธ์ 2569 กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) เปิดเผยผลตรวจคุณภาพน้ำผิวดินและตะกอนดินในพื้นที่ลุ่มน้ำภาคเหนือ ครั้งที่ 15 ซึ่งเก็บตัวอย่างระหว่างวันที่ 13–16 มกราคม 2569 ครอบคลุมแม่น้ำกก ลำน้ำสาขา แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ในเขตจังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย เพื่อติดตามสถานการณ์ความขุ่นผิดปกติและการปนเปื้อนในแหล่งน้ำ
ผลการวิเคราะห์พบว่า โลหะหนักส่วนใหญ่ อาทิ แคดเมียม ทองแดง นิกเกิล โครเมียม สังกะสี และปรอท ยังอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำผิวดิน อย่างไรก็ตาม ตรวจพบ ‘สารหนู’ เกินค่ามาตรฐานที่กำหนดไว้ไม่เกิน 0.01 มิลลิกรัมต่อลิตร ในบางจุดของแม่น้ำกกและแม่น้ำสาย
แม่น้ำกก จุดที่มีค่าตรวจเกินมาตรฐานอยู่บริเวณสะพานท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ต่อเนื่องถึงสะพานมิตรภาพแม่นาวาง–ท่าตอน โดยมีค่าระหว่าง 0.011–0.012 มิลลิกรัมต่อลิตร ส่วนจุดอื่นของแม่น้ำสายหลักยังอยู่ในเกณฑ์
ขณะที่แม่น้ำสายยังคงพบค่าสารหนูเกินมาตรฐานในทุกจุดตรวจวัด โดยมีค่าเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 0.011–0.014 มิลลิกรัมต่อลิตร
ด้านลำน้ำสาขา ได้แก่ แม่น้ำฝาง แม่น้ำกรณ์ และแม่น้ำลาว ผลตรวจทุกจุดเป็นไปตามมาตรฐาน เช่นเดียวกับแม่น้ำรวก เเละแม่น้ำโขงในพื้นที่จังหวัดเชียงรายที่ไม่พบค่าผิดปกติ
คพ.ระบุว่า จากการติดตามสถานการณ์ตั้งแต่เดือนมีนาคม 2568 พบว่าคุณภาพน้ำมีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล ช่วงน้ำหลากหรือฝนตกหนัก ปริมาณน้ำที่เพิ่มขึ้นอาจช่วยลดความเข้มข้นของสารปนเปื้อนได้ในบางพื้นที่ แต่บริเวณต้นน้ำที่ใกล้แหล่งกำเนิดมลพิษยังคงมีความเสี่ยงจากการสะสมของสารอันตราย
หน่วยงานยืนยันว่าจะติดตามตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง พร้อมรายงานข้อมูลให้ประชาชนรับทราบเป็นระยะ และขอความร่วมมือประชาชนหลีกเลี่ยงการนำน้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติที่มีความขุ่นไปใช้อุปโภคบริโภคโดยตรง หากจำเป็นควรผ่านระบบกรองหรือกระบวนการปรับปรุงคุณภาพน้ำที่ได้มาตรฐาน เพื่อความปลอดภัยต่อสุขภาพ
