กองบรรณาธิการ

วิกฤตสารพิษในแม่น้ำข้ามพรมแดน มีต้นตอเชื่อมโยงกับกิจกรรมเหมืองแร่โดยเฉพาะเหมืองแรร์เอิร์ธในรัฐฉาน เมียนมา สารปนเปื้อนจำนวนมากไหลลงสู่แม่น้ำกก ก่อนขยายผลมาที่แม่น้ำสายและแม่น้ำรวก แล้วไหลรวมสู่แม่น้ำโขง และล่าสุดมีสัญญาณน่ากังวลในลุ่มน้ำสาละวิน  ข้อมูลจาก Stimson Center ที่ใช้ภาพถ่ายดาวเทียมทำฐานข้อมูลชี้ว่า ในประเทศแผ่นดินใหญ่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (เมียนมา–ลาว–กัมพูชา) พบกิจกรรมเหมืองที่ไม่ถูกกำกับ/ไม่เป็นทางการมากกว่า 2,400 จุด ซึ่งตั้งอยู่บนหรือใกล้ลำน้ำทั้งหมด 43 สาย โดยพื้นที่ในรัฐฉานและคะฉิ่น ถูกระบุว่าเป็นหนึ่งในโซนที่มีความหนาแน่นและความเสี่ยงสูงจากกิจกรรมเหมืองต้นน้ำ  สารพิษปนเปื้อนนั้นกระทบทั้งการใช้ชีวิตและปากท้องของคนในพื้นที่ ตั้งแต่น้ำในการบริโภค การเกษตร ไปจนถึงประมง ขณะเดียวกันการท่องเที่ยวริมน้ำ...

‘บางระกำโมเดล’ ถูกยกเป็นต้นแบบการจัดการน้ำอย่างยั่งยืนของไทย และถูกนำเสนอในเวทีนานาชาติอย่าง FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations) ทว่าสำหรับชาวบางระกำ  การเป็นพื้นที่หน่วงน้ำกลับหมายถึงการต้องอยู่กับน้ำท่วมขังยาวนานหลายเดือน เพราะทุกๆ ปี บ้านเรือน ถนน วัด โรงเรียน และสถานประกอบการจำนวนมากได้รับผลกระทบจากปริมาณน้ำ ไม่ใช่เพียงพื้นที่นาอย่างที่โครงการออกแบบไว้  หลายปีที่ผ่านมา ปริมาณน้ำที่ไหลเข้าสู่พื้นที่โครงการมักเกินกว่าข้อตกลงที่รัฐทำไว้กับชุมชน ส่งผลให้พื้นที่น้ำท่วมขยายออกนอกเขตโครงการ...

ไม่นานมานี้ พื้นที่ชายแดนไทย–เมียนมาโดยเฉพาะบริเวณอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ถูกจับตามองว่าเป็นฐานปฏิบัติการของคอลเซ็นเตอร์และแก๊งสแกมเมอร์ที่สร้างความเสียหายต่อคนไทยเฉลี่ยสูงถึง 12,955 บาทต่อคน และนำไปสู่ความเสียหายรวมของประเทศกว่า 115,300 ล้านบาทต่อปี การที่ผู้ต้องสงสัยจากหลายชาติถูกควบคุมตัวและส่งกลับประเทศเป็นระลอก สะท้อนว่าปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องเล็กแต่เป็นปัญหาที่มีต้นตอจากโครงสร้างเครือข่ายสีเทา ที่เคลื่อนไหวข้ามพรมแดนด้วยการจัดระเบียบอย่างเป็นระบบ ในอีกด้าน ข้อมูลการอภิปรายในสภาและรายงานข่าวยังชี้ว่าปัญหานี้ เกี่ยวพันกับผลประโยชน์ทับซ้อนของท้องถิ่นและการมีส่วนร่วมของเจ้าหน้าที่รัฐบางส่วน การปราบปรามสแกมเมอร์ตลอดช่วงที่ผ่านมาจึงมักประสบปัญหาการดำเนินการที่ไม่ต่อเนื่องและมีช่องว่างให้ผู้กระทำผิดได้ใช้ประโยชน์ แม่สอดกลายเป็นจุดเสี่ยงสำคัญเพราะตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ที่ติดชายแดน โดยอยู่ติดกับเมืองเมียวดี แหล่งสแกมเมอร์ขนาดใหญ่ในประเทศเมียนมา ซึ่งมีแม่น้ำเมยเป็นพรมแดนธรรมชาติ การเคลื่อนย้ายคนและอุปกรณ์สื่อสารเพื่อก่ออาชญากรรมจึงทำได้โดยง่าย ทั้งยังมีพื้นที่เศรษฐกิจสีเทา เช่น บ่อนพนันและธุรกิจไม่โปร่งใส ที่เชื่อมโยงกับเครือข่ายผู้กระทำผิด ซ้ำแล้วการใช้เทคโนโลยีสื่อสารข้ามพรมแดนยังทำให้การตรวจจับเป็นไปได้ยาก ผลกระทบที่เกิดขึ้นจึงขยายวงกว้างทั้งในมิติส่วนบุคคลและสาธารณะ  รายงาน...

ท่ามกลางความตื่นตัวที่ประชาชนจำนวนมากออกมาใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2569 มีผู้ใช้สิทธิจำนวนไม่น้อยพบปัญหาความผิดพลาดในการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) ทั้งกรณีเอกสารเลือกตั้งผิดพลาด ข้อมูลผู้สมัครผิดปี ประกาศรายชื่อผู้สมัครไม่ครบถ้วน ฯลฯ จากการรวบรวมยอดความผิดปกติบนเว็บไซต์ www.vote62.com จากทั้งประเทศกว่า 1,012 กรณี Lanner พบยอดความผิดปกติเฉพาะ 17 จังหวัดภาคเหนือรวม 73 กรณี ประกอบด้วย กำแพงเพชร 1...

เมื่อวันที่ 31 มกราคม 2569 ที่พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัย จังหวัดเชียงราย มูลนิธิพัฒนาชุมชนและเขตภูเขา (พชภ.) ร่วมกับเครือข่ายข้อมูลอุทกภัยแม่น้ำกก (ค.อ.ก.) จัดเวทีเสวนาสรุปผลการดำเนินงานใน 7 ชุมชนลุ่มน้ำกก เพื่อติดตามแผนรับมืออุทกภัย และแลกเปลี่ยนสถานการณ์การปนเปื้อนในแม่น้ำกกและแม่น้ำโขงตอนบน จากกิจกรรมเหมืองแร่เถื่อนในรัฐฉานใต้ ประเทศเมียนมา โดยมีตัวแทนชุมชน นักวิชาการ และเครือข่ายภาคประชาชนเข้าร่วม เตือนใจ ดีเทศน์ ผู้ก่อตั้งมูลนิธิ พชภ. และอดีตสมาชิกวุฒิสภา...