กองบรรณาธิการ

‘ล่ามช้าง’ ชุมชนเก่าแก่ใจกลางเมืองเชียงใหม่ มีเอกลักษณ์และวิถีชีวิตของคนท้องถิ่นที่เต็มไปด้วยเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ ผ่านศิลปะบนกำแพงและสถานที่สำคัญทางศาสนาต่าง ๆ ที่ซุกซ่อนอยู่ตามตรอกซอกซอยเล็ก ๆ  จึงต้องอาศัยการเดินสำรวจเพื่อค้นหาคำตอบว่าทำไมล่ามช้างถึงเป็นชุมชนที่เมื่อมาเยือนแล้วเหมือนถูกมนต์สะกดให้หลงเข้าไปในดินแดนที่เต็มเสนห์ของชุมชนแห่งนี้ แล้วรู้ไหมว่าที่นี้มีอะไรซ่อนอยู่?  เราเลยถือโอกาสพาทุกคนมารู้จักกับ ‘ชุมชนล่ามช้าง’ ให้มากขึ้นผ่านกิจกรรม ‘เข้าซอย ผ่อเวียง’  เมื่อวันที่ 13 มิถุนายน 2567 ที่ผ่านมา มีการจัดกิจกรรม ‘เข้าซอย ผ่อเวียง’ ชวนคนมาร่วมเดินสำรวจตามซอกตรอกซอยรอบเมือง ชมวิถีชีวิต ประวัติศาสตร์ และภูมิทัศน์ชุมชน ที่ซ่อนอยู่ตามซอกซอยเมืองเก่า...

สงคราม ความขัดแย้งทางศาสนาและชาติพันธุ์ การปราบปรามประชาชน เป็นสิ่งที่ส่งผลให้เกิดการย้ายถิ่นฐานของคนเป็นจำนวนมากที่ต้องหนีจากความรุนแรงที่เกิดขึ้นในบ้านเกิดของตนไปอาศัยในดินแดนที่ตนเองไม่รู้จักไม่คุ้นเคยเพื่อความปลอดภัย เราอาจรู้จักคนกลุ่มนี้ในนาม ‘ผู้ลี้ภัย’ ซึ่งการลี้ภัยเกิดขึ้นมาโดยตลอดในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ ประเทศไทยเองก็ได้เผชิญกับการลี้ภัยของผู้คนจากประเทศเพื่อนบ้านในช่วงสงครามเย็นทั้งสงครามเวียดนาม การรุกรานสาธารณรัฐประชาชนกัมพูชา(เขมรแดง) ของเวียดนาม รวมถึงความขัดแย้งในเมียนมาที่กินระยะเวลายาวนานล้วนทำให้เกิดการลี้ภัยของประชาชนจากประเทศเพื่อนบ้านเข้ามาในประเทศไทย ปัญหาผู้ลี้ภัยเป็นปัญหาระดับโลกที่สหประชาชาติตระหนักถึงเช่นเดียวกันจึงเกิดอนุสัญญาว่าด้วยสถานภาพผู้ลี้ภัย ปี 1951 ซึ่งกำหนดความหมายของคำว่า ‘ผู้ลี้ภัย’ สิทธิของผู้ลี้ภัย ตลอดจนพันธกรณีของรัฐภาคีในการคุ้มครองผู้ลี้ภัย โดยอยู่บนหลักการของ ‘ไม่ผลักดันกลับ’ อันเป็นหลักการพื้นฐานที่ยืนยันสิทธิของผู้ลี้ภัยที่จะไม่ถูกผลักดันกลับไปยังประเทศที่พวกเขาต้องเผชิญภัยร้ายแรงต่อชีวิตหรืออิสรภาพ กระนั้นประเทศไทยแม้จะเป็นผู้เข้าร่วมปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนซึ่งเป็นรากฐานของอนุสัญญาว่าด้วยสถานภาพผู้ลี้ภัย แต่ประเทศไทยไม่ได้เป็นภาคีในอนุสัญญานี้จึงทำให้ในทางกฎหมายแล้วประเทศไทยไม่มีสถานะ ‘ผู้ลี้ภัย’ และมีไม่กลไกคุ้มครองผู้ลี้ภัยแต่อย่างใด ในวันที่...

เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2567 เวลาประมาณ 13.30 น. สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือจังหวัดลำปางนัดหมายรวมตัวกัน ณ ปั๊มปตท. ข้างศาลากลางจังหวัดลำปาง สืบเนื่องจากวันที่ 13 มิถุนายน 2567 เจ้าหน้าที่หน่วยฟื้นฟูสภาพป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่โป่งที่ 6 จ.ลำปาง เข้าตรวจสอบแปลงไร่หมุนเวียนของชุมชนบ้านขุนอ้อนพัฒนา อ.งาว จ.ลำปาง ซึ่งเป็นพื้นที่สมาชิกสหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ (สกน.) โดยไม่แจ้งหรือนัดหมายให้ทางชุมชนทราบล่วงหน้า...

แผน PDP (Power Development Plan) หรือชื่อภาษาไทยคือแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า คือแผนแม่บทในการจัดหาไฟฟ้าเข้าสู่ระบบไฟฟ้าของประเทศไทย โดยเริ่มต้นจากการพยากรณ์ปริมาณไฟฟ้าและจุด Peak ของไฟฟ้าในแต่ละปี จากนั้นจึงวางแผนว่าแต่ละปีจะต้องจัดหาไฟฟ้าเข้ามาสู่ระบบกี่หน่วยและกำหนดให้ผลิตไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงใด นำไปสู่การวางแผนสร้างโรงไฟฟ้าเพิ่มในแต่ละพื้นที่ของประเทศไทยหรือรับซื้อไฟฟ้าจากต่างประเทศ ส่งผลให้แผน PDP เสมือนกับเป็นแผนต้นทางของการสร้างโรงไฟฟ้าในพื้นที่ต่าง ๆ ของประเทศไทย รวมถึงภาคเหนือด้วยเช่นกัน นอกจากนั้นแผน PDP ยังมีส่วนในการกำหนดต้นทุนการผลิตไฟฟ้าของประเทศไทยอีกด้วย แผน PDP ส่งผลต่อประชาชนอย่างไร แผน PDP...

“ยืนยันว่าการบูรณะเป็นไปตามหลักวิชาการ” คำตอบเช่นนี้ได้ยินเสมอจากหน่วยงานราชการที่มีหน้าที่ดูแลแหล่งมรดกวัฒนธรรม ปรากฏการณ์สำคัญในวงการศิลปวัฒนธรรมเกิดขึ้นอีกครั้งหนึ่งในดินแดนเชียงใหม่ เมื่อเกิดกรณีการบูรณะประติมากรรมยักษ์จำนวน 2 ตนภายในวัดอุโมงค์ ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ ซึ่งเป็นแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมและสถานที่ท่องเที่ยวที่ทุกคนต่างรู้จักกันอย่างดี เหตุการณ์ดังกล่าวมีจุดเริ่มต้นจากเมื่อวันที่ 8 มิถุนายน 2567 ผศ.ดร. สุรชัย จงจิตงาม อาจารย์คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้ออกมาร้องเรียนถึงประเด็นที่เกิดขึ้น เมื่อพบว่าประติมากรรมยักษ์ภายในวัดอุโมงค์ ซึ่งเป็นศิลปกรรมที่อายุเก่าแก่และมีคุณค่าทางวัฒนธรรม  ได้ถูกบูรณะไปจนมีสภาพใหม่อย่างปัจจุบัน ทำให้เกิดการร้องเรียนไปถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องว่าเกิดเหตุการณ์นี้ขึ้นได้อย่างไร นำมาสู่คำตอบที่ว่าเจ้าอาวาสวัดอุโมงค์ ในฐานะผู้แลพื้นที่ศาสนสถานที่เป็นโบราณสถานไม่ได้เป็นผู้บูรณะเองแต่อย่างใด แต่ผู้ที่ออกคำสั่งดังกล่าวคือผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ที่ได้เดินทางมาชมวัดอุโมงค์ เห็นสภาพของประติมากรรมดังกล่าวชำรุดและเห็นนักท่องเที่ยววิจารณ์กันว่าทำไมไม่มีคนดูแลรักษาซ่อมแซม จึงได้ประสานงานกับกรมศิลปากรเป็นผู้บูรณะซึ่งมีหน่วยงานย่อยอย่างสำนักศิลปากรที่ 7...