กองบรรณาธิการ

เรื่องและภาพ: วรรณวิษา พะเลียง  เสียงกลองดังสนั่นสลับกับเสียงฆ้องกังวานก้องไปทั่วลานวัด จังหวะเร่งขึ้นพร้อมกับขบวนส่างลองที่เคลื่อนตัวอย่างช้าๆ ผู้คนใส่ชุดหลากสี เด็กชายในชุดสีสดใสถูกอุ้มขึ้นขี่คอเหนือฝูงชน ใบหน้าถูกแต่งแต้มอย่างประณีต ท่ามกลางความคึกคักของงาน ‘ปอยส่างลอง’ ภาพที่เห็นอาจดูเหมือนงานเฉลิมฉลองธรรมดา แต่สำหรับพี่น้องชาวไทใหญ่ นี่คือพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ที่แฝงด้วยศรัทธา ความเชื่อ และความหมายของการตอบแทนบุญคุณพ่อแม่ โดยทั่วไป พิธีจะจัดขึ้นในช่วงฤดูร้อน ระหว่างเดือนมีนาคมถึงมิถุนายน ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ชุมชนสามารถรวมตัวจัดงานได้อย่างพร้อมเพรียง ทั้งในมิติของศรัทธา ความร่วมแรงร่วมใจ และการสืบทอดวัฒนธรรมจากรุ่นสู่รุ่น นับเป็นทั้งงานบุญและงานสังคมที่หลอมรวมความเชื่อ ประวัติศาสตร์ และอัตลักษณ์ของชาวไทใหญ่ไว้ในพิธีเดียว ในปีนี้ วัดกู่เต้า อำเภอเมืองเชียงใหม่...

3 เมษายน 2569 สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ (สกน.) จ.เชียงใหม่ เปิดชุมชนรับผู้แทนจากสำนักปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี (สปน.) พร้อมด้วยหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ณ ชุมชนกะเหรี่ยงบ้านแม่ลานคำ ต.สะเมิงใต้ อ.สะเมิง จ.เชียงใหม่ เพื่อติดตามการแก้ไขปัญหาการเตรียมการประกาศอุทยานแห่งชาติออบขาน ตามข้อเรียกร้องของขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม (พีมูฟ) ที่ชาวบ้านจาก 4 ชุมชน (บ้านแม่ลานคำ, บ้านสบลาน, บ้านแม่สาบ, บ้านทรายมูล)...

ภาพ: รัศมี จรณาภรณ์ 27 มีนาคม 2569 สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ (สกน.) จังหวัดลำปาง กว่า 200 คน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยง รวมตัวชุมนุมบริเวณศาลากลางจังหวัดลำปาง เพื่อเรียกร้องเข้าพบผู้ว่าราชการจังหวัด หลังได้รับผลกระทบจากมาตรการ ‘ห้ามเผา’ และ ‘คำสั่งปิดป่า’ ที่บังคับใช้ครอบคลุมทั้งจังหวัด โดยระบุว่านโยบายดังกล่าวจำกัดการเข้าถึงที่ดินและการจัดการทรัพยากรตามวิถีชีวิตของชุมชน เวลา 09.00 น. ผู้ชุมนุมเริ่มรวมตัวบริเวณปั๊มน้ำมันข้างศาลากลาง ก่อนเคลื่อนขบวนมายังโถงด้านหน้าอาคารศาลากลางในเวลา...

เรื่อง: วีรภัทร เหลาเกิ้มหุ่ง, พิมลวรรณ ปานทุ่งภาพ: วีรภัทร เหลาเกิ้มหุ่ง Summary:  แม่น้ำสาละวินมีความยาวประมาณ 3,152 กิโลเมตร ไหลผ่านจีน เมียนมา และไทย ก่อนลงสู่ทะเลอันดามัน และเป็นแหล่งทรัพยากรสำคัญของชุมชนริมแม่น้ำทั้งด้านอาหาร การประมง และการเกษตร โดยพบพืชพรรณอย่างน้อย 318 ชนิด สัตว์น้ำมากกว่า 70 ชนิด และสัตว์ป่าอย่างน้อย 14...

จากธารน้ำแข็งบนเทือกเขาหิมาลัย สู่สายน้ำที่ทอดตัวยาวกว่า 3,152 กิโลเมตร ไหลผ่านจีน เมียนมา และไทย ก่อนลงสู่ทะเลอันดามัน แม่น้ำสาละวิน ไม่ได้เป็นเพียงเส้นแบ่งพรมแดนทางภูมิศาสตร์ หากแต่เป็นเสมือนเส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงชีวิตของผู้คนริมฝั่งลำน้ำมานานนับศตวรรษ ทว่าสายน้ำที่เคยอุดมสมบูรณ์กำลังเผชิญกับวิกฤตที่ซ่อนอยู่ใต้ผิวน้ำ จากสารพิษและโลหะหนักที่ไหลทะลักมาพร้อมกับกิจกรรมการทำเหมืองแร่ที่ขยายตัวอย่างรวดเร็วในฝั่งเมียนมา เรื่องราวดังกล่าวไม่ใช่แค่เรื่องของสิ่งแวดล้อมที่เสื่อมโทรมลง แต่คือหายนะทางสิ่งแวดล้อมที่ทั้ง มนุษย์ สัตว์ และพันธุ์พืช ต่างฝากชีวิตไว้กับแม่น้ำสายนี้  หากแม่น้ำสาละวินเสื่อมโทรมลงจนไม่สามารถใช้ประโยชน์เพื่อการดำรงชีวิตได้ตามปกติจะส่งผลกระทบทั้งในด้าน เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และวิถีชีวิตของชุมชน มากแค่ไหน Lanner ประเมินความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นจากการปนเปื้อนของแม่น้ำสาละวิน...