กองบรรณาธิการ

ในพื้นที่ 17 จังหวัดภาคเหนือเริ่มตั้ง ‘ศูนย์ประชามติ’ ในหลายจังหวัด โดยใช้พื้นที่ของเอกชนและชุมชนเป็นจุดทำงาน เช่น ร้านหนังสือ คาเฟ่ ร้านยา ร้านค้า ร้านอาหาร ร้านซักอบรีด สำนักงานกฎหมาย บ้านในชุมชน และพื้นที่จัดกิจกรรม จุดประสงค์คือเป็นจุดให้ข้อมูล ทำความเข้าใจเรื่องประชามติ แจกสื่อรณรงค์ และชวนประชาชนไปใช้สิทธิในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 เชียงใหม่ กระจายหลายเขตเลือกตั้ง...

อย่างตี้ฮู้กั๋นว่าคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กำหนดหื้อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 เป็นวันเลือกตั้ง แต่วันเดียวกั๋นนี้จะมี ‘ก๋านออกเสียงประชามติ’ ถามคำถามเกี่ยวกับอนาคตของประเทศไทยว่า ‘ท่านเห็นชอบว่าสมควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่’ สำหรับคนเหนือ 17 จังหวัด เรื่องนี้บ่าใจ้เรื่องไกลตัวเพราะภาคเหนือมีประชากร 11,309,894 คน และมี ผู้มีสิทธิเลือกตั้งกว่า 9,412,968 คน เทียบกับทั้งประเทศที่มีผู้มีสิทธิ 53,057,570 คน เต้ากับว่า...

‘บ้านใหญ่’ ไม่ได้หมายถึงครอบครัวที่เล่นการเมืองเพียงครอบครัวเดียว แต่หมายถึงเครือข่ายตระกูลการเมืองที่สืบทอดบทบาทและอิทธิพลต่อเนื่องยาวนาน โดยที่สมาชิกในเครือข่ายมักกระจายตัวอยู่ทั้งในสนามการเมืองท้องถิ่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้รับเหมางบประมาณ และภาคธุรกิจ  ในการเลือกตั้งปี 2569 ที่กำลังจะเกิดขึ้นนี้ บทบาทของ ‘การเมืองบ้านใหญ่’ หรือกลุ่มตระกูลการเมืองท้องถิ่น กลับมาอยู่ในความสนใจของสาธารณชนอีกครั้ง ท่ามกลางกระแสการย้ายพรรคของนักการเมืองท้องถิ่นและตระกูลการเมืองหลายจังหวัดทั่วประเทศ  จากข้อมูลของ Rocket Media Lab พบว่า ทั่วประเทศไทยมีตระกูลการเมืองที่ถือว่าเป็น ‘บ้านใหญ่’ รวม 215 ตระกูล โดยใน...

เรื่อง: สุทธิกานต์ วงศ์ไชย, ภาพ: ภูบดี หิรัญวิวัฒน์วงศ์ แม้ในต่างจังหวัด ผู้คนยังคงต้องพึ่งพาขนส่งสาธารณะในชีวิตประจำวัน แต่ระบบที่ควรทำหน้าที่รองรับกลับค่อยๆ หดเล็กลงเรื่อยๆ ผู้ประกอบการขนส่งหลายรายต้องประคองกิจการท่ามกลางต้นทุนที่สูงขึ้นทุกปี ขณะที่แรงหนุนจากรัฐมาไม่สม่ำเสมอ และนโยบายยังปล่อยให้ระบบขนส่งต้องเดินต่อด้วยกลไกตลาดเพียงลำพัง ใน จังหวัดพิจิตร การเข้าถึงขนส่งสาธารณะไม่ใช่แค่เรื่องความสะดวกสบาย หากแต่เป็นเงื่อนไขพื้นฐานของการใช้ชีวิต ตั้งแต่เช้าวันทำงาน การเดินทางไปโรงเรียน ไปจนถึงการไปโรงพยาบาลของผู้สูงอายุ แต่ในความเป็นจริง ระบบที่มีอยู่กลับไม่สามารถเป็นที่พึ่งได้อย่างต่อเนื่อง รถโดยสารมีรอบวิ่งจำกัด ตารางเวลาไม่แน่นอน และการเชื่อมต่อระหว่างสถานีรถไฟ สถานีขนส่ง...

เรื่อง: กุลธิดา กระจ่างกุล  ท่ามกลางรอยแบ่งพรมแดนระหว่างประเทศ ไปจนถึงเส้นแบ่งสถานะทางสังคม ‘การศึกษา’ ถูกยกให้เป็นสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน และเป็นเครื่องมือทรงพลังในการสร้างความเสมอภาคแก่ผู้คน แต่สำหรับเด็กข้ามชาติและเด็กไร้รัฐไร้สัญชาติในประเทศไทย การศึกษาอาจ ‘เปิดประตูให้เข้าเรียน’ ทว่า ‘ยังไม่เปิดทางให้มีอนาคต’ ข้อมูลขององค์การระหว่างประเทศเพื่อการโยกย้ายถิ่นฐาน (IOM) ระบุว่า มีผู้อพยพชาวเมียนมาอาศัยอยู่ในประเทศไทยราว 4,100,000 คน โดยประมาณ 10% เป็นเด็กที่ติดตามผู้ปกครองมา เท่ากับว่า มีเด็กที่ต้องการเข้าถึงบริการทางการศึกษาประมาณ 300,000–400,000 คนในประเทศไทย นโยบาย...