กองบรรณาธิการ

สถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ในหลายจังหวัดภาคเหนือยังคงอยู่ในระดับวิกฤต หลังค่าฝุ่นพุ่งสูงเกิน 500 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร (µg/m³) หลังหลายพื้นที่เผชิญสถานการณ์ไฟป่าในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ส่งผลให้ประชาชนต้องเผชิญมลพิษทางอากาศในระดับอันตราย ขณะที่เสียงเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งแก้ปัญหายังคงเพิ่มขึ้น ภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ ว่าที่ สส. เชียงใหม่ เขต 8 ออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งดำเนินมาตรการช่วยเหลือพื้นที่ พร้อมตั้งคำถามถึงความจริงจังของรัฐบาลต่อปัญหาฝุ่นพิษในภาคเหนือ “หากรัฐบาลยังเห็นว่าประเทศไทยมีภาคเหนืออยู่ เร่งทำตามข้อเสนอของผมในวันนี้ อย่าปล่อยให้ประชาชนสูดฝุ่นพิษเข้าปอด โดยที่รัฐบาลไม่ใส่ใจอะไรเลย” ภัทรพงษ์ระบุว่า แม้เจ้าหน้าที่และอาสาสมัครในพื้นที่จะทำงานอย่างหนักเพื่อควบคุมไฟป่า แต่กลับไม่ได้รับงบประมาณสนับสนุนเพียงพอตามความรุนแรงของสถานการณ์ พร้อมสรุปภาพรวมว่า...

เครือข่ายประชาชนปกป้องแม่น้ำกก–สาย–รวก–โขง เตรียมจัดกิจกรรม ‘มหกรรมประชาชนปกป้องแม่น้ำกก สาย รวก โขง สาละวิน’ เนื่องในวันน้ำโลก เพื่อย้ำสิทธิของประชาชนในการเข้าถึงน้ำสะอาดและปลอดภัย พร้อมเรียกร้องให้รัฐเร่งแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนสารโลหะหนักในลุ่มน้ำข้ามพรมแดน กิจกรรมจะจัดขึ้นในวันอาทิตย์ที่ 22 มีนาคม 2569 เวลา 08.00–21.00 น. ณ วัดฝั่งหมิ่น ริมแม่น้ำกก อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ผู้จัดงานระบุว่า การจัดกิจกรรมครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อแสดงเจตนารมณ์ของประชาชนที่ยังคงผลักดันให้มีการแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนสารโลหะหนักในลุ่มน้ำกก สาย...

เรื่อง: ปวีณา หมู่อุบล  เมื่อเข้าสู่ช่วงเทศกาลตรุษจีน ในพื้นที่ที่มีคนเชื้อสายจีนอาศัยอยู่หนาแน่นก็มักจะมีการจัดงานเฉลิมฉลองกันอย่างยิ่งใหญ่ และหนึ่งในนั้นก็คือเชียงใหม่ นั่นก็เพราะเป็นเมืองที่ได้มีการติดต่อค้าขายกับชาวจีนมาตั้งแต่ในยุคจารีตเรื่อยมาจนสมัยเป็นมณฑลเทศาภิบาล รวมถึงมีคนจีนจำนวนมากอพยพเข้ามาตั้งรกรากและสั่งสมฐานะทางเศรษฐกิจ จนเกิดเป็นชุมชนชาวจีนขึ้นในทั้งสองฝั่งแม่น้ำปิง คือในย่านสันป่าข่อย วัดเกตุการาม ตลาดวโรรส (กาดหลวง) และแถบช้างคลาน  ทั้งนี้ โดยส่วนมากของคนจีนในเชียงใหม่คือกลุ่ม “จีนฮ่อ” และ “จีนแต้จิ๋ว” ซึ่งคอลัมน์ละลานล้านนาในครั้งนี้ จะขอพาไปรู้จักกับเรื่องราวของคนจีนสองกลุ่มนี้ เพื่อชี้ให้เห็นว่าแม้จะได้ชื่อว่าเป็นชาวจีนด้วยกันทั้งคู่ หากแต่ก็มีความแตกต่างกัน โดยเฉพาะในด้านระบบความเชื่อ วัฒนธรรม และประเพณี...

แม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง คือสายน้ำข้ามพรมแดนที่หล่อเลี้ยงผู้คนในจังหวัดเชียงรายมาอย่างยาวนาน สายน้ำเหล่านี้ไม่เพียงเป็นแหล่งอาหาร การเดินทาง และเศรษฐกิจ หากยังเป็นรากฐานของความทรงจำและวัฒนธรรมของชุมชนที่ตั้งบ้านแปงเมืองริมลำน้ำ จนก่อรูปเป็นอารยธรรมสำคัญของภูมิภาคในหลากหลายยุคสมัย อาณาจักรโบราณหลายแห่งล้วนถือกำเนิดขึ้นจากความอุดมสมบูรณ์ของแม่น้ำเหล่านี้ แต่ในปัจจุบัน สายน้ำหลักของเชียงรายกำลังเผชิญวิกฤตที่ยากจะมองเห็นด้วยตาเปล่า เมื่อสารพิษจำนวนมากไหลปะปนมากับสายน้ำจากกิจกรรมเหมืองแร่ในพื้นที่ต้นน้ำฝั่งประเทศเมียนมา ทั้งเหมืองแรร์เอิร์ทและเหมืองทองคำ ซึ่งตั้งอยู่ภายใต้พื้นที่อิทธิพลของกองกำลังทหารว้า (United Wa State Army – UWSA) และกองกำลังทหารเมียนมา เหมืองจำนวนมากกระจายตัวอยู่ตามแหล่งต้นน้ำ รวมถึงการขุดเจาะกลางลำน้ำ...

เรื่อง: ปองภพ ดั่นสมานฉันท์ชัย การเลือกตั้งปี 2569 ไม่ได้เปลี่ยนแค่ตัวเลขในสภา หากยังขยับแผนที่อำนาจของบ้านใหญ่หลายหลังในภาคเหนือตอนล่าง หนึ่งในความเคลื่อนไหวที่น่าจับตาที่สุดคือการขยายตัวของ ‘บ้านไทยเศรษฐ์’ จากจังหวัดอุทัยธานีเข้าสู่นครสวรรค์อย่างเป็นรูปธรรม การที่ ชานนท์ ไทยเศรษฐ์ คว้าเก้าอี้ สส. นครสวรรค์ เขต 2 ในนามพรรคภูมิใจไทย อาจดูเป็นเพียงชัยชนะหนึ่งเขต แต่ในเชิงโครงสร้าง นี่คือการก้าวพ้นสถานะ “บ้านใหญ่ประจำจังหวัด” ไปสู่การเป็นเครือข่ายข้ามจังหวัดอย่างชัดเจน เพราะตลอดหลายปีที่ผ่านมา อิทธิพลของ...