กองบรรณาธิการ

เรื่องและภาพ: สุทธิกานต์ วงศ์ไชย ยามบ่ายต้นเดือนพฤศจิกายนที่ลานกว้างของโครงการจริงใจมาร์เก็ต เชียงใหม่ เสียงแจ๊สลอยแผ่วเบาเคล้ากลิ่นกาแฟที่เพิ่งบดใหม่ เทศกาล Jazz Arabica กลับมาอีกครั้งในปี 2568 นับเป็นปีที่สามของกิจกรรมเล็กๆ แต่อัดแน่นด้วยพลังสร้างสรรค์ ที่อยากให้คนรุ่นใหม่ ชุมชน และวัฒนธรรมกาแฟของเมืองเหนือได้มาพบกัน พูดคุย แลกเปลี่ยน และส่งต่อแรงบันดาลใจอย่างเป็นกันเอง แม้กาแฟและดนตรีจะเป็นสิ่งที่ดึงดูดผู้คน แต่หัวใจของ Jazz Arabica อยู่ที่การเป็น ‘พื้นที่เรียนรู้ร่วม’ ที่เชื่อมเมืองกับชนบทไว้ด้วยกัน...

‘เขื่อนปากแบง’ เป็นโครงการพลังน้ำขนาดใหญ่บนแม่น้ำโขงสายประธานของลาว แบบน้ำไหลผ่าน (Run-of-River) ตั้งที่เมืองปากแบง แขวงอุดมไชย ห่างชายแดนไทย 97 กิโลเมตร บริเวณแก่งผาได อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย กำลังผลิต 912 เมกะวัตต์ ขายไฟเกือบทั้งหมดให้ กฟผ. ผ่านสัญญา 29 ปี พร้อมโครงการปรับร่องน้ำเพื่อการเดินเรือ แม้โครงการถูกโปรโมตว่าเป็นพลังงานสะอาด แต่กลับขาดความโปร่งใส ไม่มีการประเมินผลกระทบข้ามพรมแดนและเชิงสะสม อีกทั้งมีความเสี่ยงสารโลหะหนักจากลุ่มน้ำกก–สาย–รวก...

14 พฤศจิกายน 2568 คณะก่อการล้านนาใหม่และเครือข่ายภาคประชาชนภาคเหนือร่วมจัดเวทีสาธารณะ ‘คนเหนือพร้อมเปลี่ยน เขียนรัฐธรรมนูญใหม่’ เพื่อระดมข้อเสนอเชิงนโยบายจากกลุ่มต่าง ๆ ทั้งชาติพันธุ์ ชุมชนคนอยู่กับป่า เยาวชน นักการศึกษา นักสิ่งแวดล้อม นักกฎหมาย และกลุ่มผู้อพยพจากเมียนมา นำไปสู่กระบวนการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นหลังการเลือกตั้งปี 2569 ผู้ร่วมเวทีชี้ว่า รัฐธรรมนูญใหม่ต้องเป็น ‘พื้นที่แห่งความหวัง’ ที่ให้ประชาชนกำหนดอนาคตของตัวเองได้จริง ไม่ใช่เอกสารที่สถาปนาอำนาจของรัฐโดยไม่คำนึงถึงชีวิตผู้คน ชาติพันธุ์ยังไม่ใช่ ‘เจ้าของพื้นที่’ เสียงเรียกร้องยุติพลเมืองหลายชั้น มาริสา ยาแปงกู่...

เรื่อง: สุทธิกานต์ วงศ์ไชย, ภาพ: ปรัชญา ไชยแก้ว เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2568 คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดเสวนาวิชาการหัวข้อ ‘Sham Election ในเมียนมา: การเปลี่ยนผ่านหรือการก้าวถอยหลัง’ ร่วมกับองค์กร Burma Concern และ ศูนย์ภูมิภาคด้านสังคมศาสตร์และการพัฒนาที่ยั่งยืน (RCSD) เพื่อประเมินแนวโน้มและทิศทางของประชาธิปไตยในเมียนมา ก่อนการเลือกตั้งครั้งแรกในรอบกว่า...

11 พฤศจิกายน 2568 มูลนิธิผสานวัฒนธรรม (Cross-Cultural Foundation) เปิดเผยว่าได้รับแจ้งเหตุจากเครือข่ายกลุ่มชาติพันธุ์ภาคเหนือ กรณี พลทหารราเชน ยวามื่อ เสียชีวิตภายในค่ายทหารแห่งหนึ่งในจังหวัดพิษณุโลก หลังเข้ารับการฝึกเพียงไม่ถึง 10 วัน โดยทางมูลนิธิเตรียมยื่นเรื่องต่อศูนย์ป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหายในพื้นที่ เพื่อให้ตรวจสอบข้อเท็จจริงอย่างเร่งด่วน และให้ความเป็นธรรมแก่ครอบครัวผู้เสียชีวิต เบื้องต้น มูลนิธิฯ ระบุว่า ครอบครัวได้รับแจ้งจากเจ้าหน้าที่ทหารว่าพบพลทหารราเชน ‘ผูกคอเสียชีวิต’ ภายในค่าย แต่ญาติยังไม่ปักใจเชื่อ และต้องการทราบความจริงว่าเกิดอะไรขึ้นในช่วงก่อนการเสียชีวิต จากข้อมูลที่เผยแพร่โดยผู้ใช้เฟซบุ๊ก...