กองบรรณาธิการ

เรื่อง: พรชิตา ฟ้าประทานไพร และ สุทธิกานต์ วงศ์ไชย บ้านกะเบอะดิน คือชุมชนเล็กๆ ของชาติพันธุ์กะเหรี่ยงโปว์ ที่ซ่อนตัวอยู่ท่ามกลางผืนป่าและทิวเขา ชาวบ้านต่างพึ่งพิงผืนดินและสายน้ำอันสมบูรณ์เพื่อหล่อเลี้ยงชีวิต ปลูกมะเขือเทศ ฟักทอง และกะหล่ำปลีตามฤดูกาล จนเรียกได้ว่าเป็นแหล่งปลูกผักชั้นเลิศแห่งหนึ่งของเชียงใหม่ แต่แล้วผืนดินที่เต็มไปด้วยความทรงจำและวิถีชีวิตกลับถูกตีค่าเป็นเพียงตัวเลขในแผนที่เศรษฐกิจ พื้นที่ชุมชนกว่า 284 ไร่ ถูกบริษัทหมายตาเพื่อขุดค้นถ่านหิน ชาวบ้านจึงต้องลุกขึ้นมาต่อสู้เพื่อปกป้องวิถีชีวิตของตน เมื่อสัญญาหวานกลายเป็นฟ้าผ่า จุดเริ่มต้นการลุกขึ้นสู้ของชุมชนอมก๋อย “หกปีก่อน ตอนที่ชาวบ้านเริ่มลุกขึ้นสู้ ผมยังไม่รู้เลยว่าเหมืองคืออะไร หรือมันจะมีผลดีผลเสียอย่างไร” ณัฐดนัย วุฒิศีลวัต...

เรื่อง: ศศิธร ศรีโคตร การคุมกำเนิด หรือ การป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เป็นเรื่องสำคัญต่อการวางแผนครอบครัว รวมถึงช่วยลดความเสี่ยงในสภาวะการตั้งครรภ์ไม่พร้อม  ในอดีตสังคมไทยเองก็มีแนวคิดในการแก้ไขปัญหาโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ผ่านการใช้ยาแผนโบราณเช่นกัน เช่น ในสมัยอยุธยาที่พยายามบำบัดรักษากามโรคด้วยภูมิปัญญาแบบดั้งเดิม ส่วนในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพบว่ามีการออกกฎหมายควบคุมและป้องกันโรคติดต่อทางเพศ คือ พระราชบัญญัติป้องกันสัญจรโรค รศ.127 แต่ลักษณะของกฎหมายถูกดำเนินไปในเชิงนโยบายของรัฐเพื่อควบคุมพลเมืองไม่ให้ก่อเหตุทะเลาะวิวาทและควบคุมโรงโสเภณีในสยาม และเป็นวิธีการป้องกันโรคติดต่อจากการมีเพศสัมพันธ์ ทว่าการควบคุม หรือการป้องกันโรคติดต่อจากการมีเพศสัมพันธ์ในระดับปัจเจกพบว่ายังไม่ปรากฏเด่นชัดนัก สืบเนื่องจากการรับรู้เรื่องการป้องกันระหว่างการมีเพศสัมพันธ์ในสังคมไทยยังไม่ก้าวหน้าและยังคงเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ กล่าวได้ว่าโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ยังคงเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง และเป็นหนึ่งในโรคระบาดที่มักกล่าวถึงอยู่เสมอในบันทึกหลักฐานของชาวต่างชาติที่เข้ามาในสังคมไทย เมื่อกามโรคเป็นปัญหาที่ต้องจัดการเพราะระบาดในหมู่บุรุษ ทหาร และบรรดาเสือป่าเป็นจำนวนมากในช่วงสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวส่งผลให้มีการพระราชนิพนธ์ความรู้ในการป้องกันกามโรคไว้ในคู่มือทหารและเสือป่า อีกทั้งในช่วงเวลาเดียวกันยังพบว่ามีการปรากฏโฆษณายารักษากามโรคจากต่างประเทศในหนังสือพิมพ์ที่มีเนื้อหาสำหรับบำบัดรักษาโรคบุรุษ หรือ...

25 กันยายน 2568 กลุ่มภาคประชาสังคมด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อม JustPow ร่วมกับ กรีนพีซ ประเทศไทย เดินทางเข้ายื่นหนังสือต่อ ศุภโชติ ไชยสัจ รองประธานคณะกรรมาธิการการพลังงาน (กมธ.) สภาผู้แทนราษฎร เพื่อผลักดันให้กระบวนการจัดทำ แผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้า (PDP) ฉบับใหม่ เปิดกว้างและมีส่วนร่วมจากสาธารณะอย่างแท้จริง​ การเคลื่อนไหวเกิดขึ้นหลังรัฐบาลประกาศยกเลิกร่าง PDP2024 และเริ่มจัดทำแผนฉบับใหม่ โดยเครือข่ายชี้ว่า กระบวนการรับฟังความเห็นของแผนเดิมจำกัดเพียงช่องทางออนไลน์ ไม่ครอบคลุมผู้มีส่วนได้เสียโดยตรง...

ภาพ: สำนักประชาสัมพันธ์เขต 3 กรมประชาสัมพันธ์ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) รายงานสถานการณ์น้ำท่วมและอุทกภัยทั่วประเทศ โดยได้ประเมินสภาพอากาศร่วมกับสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ซึ่งออกประกาศเตือนเรื่อง เฝ้าระวังน้ำหลาก น้ำท่วมขัง น้ำล้นตลิ่ง และการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำในแม่น้ำสายหลัก ระหว่างวันที่ 25 – 30 กันยายน 2568 โดยพบว่าหลายพื้นที่ยังคงมีฝนตกหนักถึงหนักมาก และมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดน้ำท่วมฉับพลัน น้ำป่าไหลหลาก และดินโคลนถล่ม 23 กันยายน...

เรื่อง : กัญญ์วรา หมื่นแก้ว ภาพ : โอะเขาะนา เลอะโป่งขนุน 25 กันยายน 2568 ที่วัดบ้านนาฮ่อง ตำบลแม่ศึก อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ มีการจัดประชุมรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับ ‘การเตรียมกำหนดเขตห้ามล่าสัตว์ป่าแม่แจ่ม’ โดยมีหนังสือเชิญผู้นำชุมชนที่มีส่วนได้เสียจากตำบลแม่ศึกและแม่นาจร จำนวน 12 ชุมชน พร้อมตัวแทนชุมชนละ 5 คนเข้าร่วม ในการประชุมนี้มีชาวบ้านกว่า 200...