กองบรรณาธิการ

หลังจากร่างพระราชบัญญัตินิรโทษกรรมคดีทวงคืนผืนป่าผ่านวาระ 1 ในสภาผู้แทนราษฎรเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา มีกระแสคัดค้านและตั้งข้อกังวลจากบางฝ่ายว่า อาจเป็นการเปิดทางให้ผู้มีอิทธิพลและนายทุนได้รับประโยชน์ ขณะที่ เลาฟั้ง บัณฑิตเทอดสกุล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน และหนึ่งในกรรมาธิการพิจารณาร่างกฎหมาย ออกมาชี้แจงย้ำว่า กฎหมายนี้มีเป้าหมายเพื่อคืนความเป็นธรรมให้ประชาชนผู้ได้รับผลกระทบจากนโยบายทวงคืนผืนป่าในอดีต เลาฟั้ง ซึ่งเคยทำงานด้านกฎหมายสิทธิชุมชนในจังหวัดแม่ฮ่องสอนมาอย่างยาวนาน กล่าวว่า “อย่าเอาความกลัวและอคติมาปั่นเพื่อขัดขวางการคืนความเป็นธรรมให้แก่ชาวบ้าน คนจน และคนชายขอบในสังคมนี้ถูกกระทำมากพอแล้ว การนิรโทษกรรมไม่ใช่การยกป่าให้นายทุน แต่คือการเยียวยาความผิดพลาดที่รัฐเคยทำไว้” เขายังชี้แจงกรณีร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมคดีทวงคืนผืนป่า หลังถูกวิจารณ์ว่ากฎหมายอาจเอื้อประโยชน์ให้นายทุนผู้บุกรุก และทำให้รัฐสูญเสียพื้นที่ป่าเพิ่มขึ้น โดยในฐานะผู้เสนอและกรรมาธิการพิจารณาร่างกฎหมาย...

21 กันยายน 2568 ที่ห้องประชุมเฮือนสมัย จังหวัดเชียงใหม่ กลุ่มผู้ใช้น้ำ ภาคประชาสังคม และนักวิชาการ ได้ร่วมวงสนทนาในหัวข้อ ‘การฟื้นฟูมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ระบบเหมืองฝายล้านนา ความท้าทาย และโอกาส’ เพื่อสะท้อนความกังวลของชาวบ้านและผู้เชี่ยวชาญด้านวัฒนธรรม กรณีการรื้อ ‘ฝายผญาคำ’ เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2568  ที่ผ่านมา  การประชุมครั้งนี้มีการอ่านแถลงการณ์โดย ชัชวาลย์ ทองดีเลิศ ประธานมูลนิธิสืบสานล้านนา...

เรื่อง: ปวีณา หมู่อุบล ถ้ากล่าวถึงครูบาในแดนล้านนา แน่นอนว่าชื่อ ‘ครูบาเจ้าศรีวิชัย’ คงจะปรากฏขึ้นมาเป็นลำดับแรกๆ ด้วยเพราะเป็นครูบาที่ผู้คนทั้งในและนอกภาคเหนือต่างเลื่อมใสศรัทธา เชื่อถือกันว่าเป็นผู้มีบารมีมาก เป็นผู้มีความศักดิ์สิทธิ์ เป็นพระนักพัฒนา และได้ชื่อว่าเป็นตนบุญแห่งล้านนา แต่ในความเป็นจริงแล้ว ในหมู่พระสงฆ์ทางภาคเหนือยังมีครูบาอื่นๆ อีกเป็นจำนวนหนึ่งที่ผู้คนโดยทั่วไปก็ได้ให้ความเคารพและเลื่อมใสศัรทธาไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน  ปัจจุบัน ก็ได้ปรากฏว่ามีพระสงฆ์ภาคเหนือที่เป็นครูบาอีกเป็นจำนวนมาก เลยเป็นที่มาของเรื่องราวที่จะหยิบมากล่าวถึงในละลานล้านนาครั้งนี้ เป็นเรื่องราวที่เกี่ยวกับครูบา ในประเด็นที่ว่าตัวอย่างครูบาที่มีผู้เลื่อมใสศรัทธาในลักษณะเดียวกันกับครูบาเจ้าศรีวิชัย แล้วครูบาคืออะไร และสงฆ์แบบใดจึงจะได้ชื่อว่าเป็นครูบา  ครูบาขาวปี และครูบาชัยยะวงศา สองครูบาผู้ได้ว่าชื่อเป็นอีกต้นเก๊าหนึ่งของครูบาในล้านนา ครูบาขาวปี หรือครูบาอภิชัยขาวปี เป็นครูบาที่ได้ชื่อว่าบวช...

ภาพ: เปรม เต็งสวัสดิกุล 20 กันยายน 2568 จังหวัดเชียงใหม่ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเริ่มดำเนินการรื้อถอนฝายพญาคำ ฝายโบราณที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมตั้งแต่ปี 2558 ความเคลื่อนไหวนี้สร้างความกังวลในหมู่ชาวบ้านผู้ใช้น้ำและนักวิชาการด้านวัฒนธรรม สืบเนื่องจากมติคณะรัฐมนตรีวันที่ 11 มีนาคม 2568 เห็นชอบแผนแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างน้ำในภาคเหนือแบบเร่งด่วน ครอบคลุมแม่น้ำปิง จังหวัดเชียงใหม่ และแม่น้ำกก-สาย จังหวัดเชียงราย ด้วยงบประมาณ 213 ล้านบาท สำหรับเชียงใหม่ แผนดังกล่าวใช้งบ 171.4 ล้านบาท...

ภาพ: กัญญ์วรา หมื่นแก้ว และ IMN เครือข่ายสื่อชนเผ่าพื้นเมือง 18 กันยายน 2568 เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่พระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ พระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ. 2568 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศเป็นต้นไป โดยกฎหมายฉบับนี้ถือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ไทยที่ให้การยอมรับสิทธิ อัตลักษณ์ และวัฒนธรรมของชุมชนชาติพันธุ์อย่างเป็นทางการ เหตุผลในการตรากฎหมายระบุว่า กลุ่มชาติพันธุ์มีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม ภาษา ภูมิปัญญา และความเชื่อตามจารีตประเพณีที่สืบต่อกันมาหลายชั่วอายุคน กฎหมายฉบับนี้จึงจำเป็นเพื่อคุ้มครองสิทธิของกลุ่มชาติพันธุ์ให้สามารถดำรงวิถีชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ตามหลักสากล และสอดคล้องกับมาตรา 70 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย หลักการสำคัญของกฎหมายชาติพันธุ์เน้น...