28 พฤศจิกายน 2568 มูลนิธิสิทธิมนุษยชนไทใหญ่ (Shan Human Rights Foundation-SHRF) เผยแพร่แถลงการณ์โดยระบุว่า ช่วงสัปดาห์ที่สามของพฤศจิกายน 2568 เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นภายใต้รัฐบาลทหารเมียนมาในหลายเมืองของรัฐฉาน ทั้งปินตายา น้ำจ๋าง กุ๋นเหง และสาด บังคับให้นักศึกษามหาวิทยาลัยกว่า 250 คน ไปใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า ก่อนการเลือกตั้งที่รัฐบาลทหารเตรียมจัดขึ้นปลายธันวาคม 2568 และต่อเนื่องถึงมกราคม 2569
แรงกดดันส่วนใหญ่เกิดกับนักศึกษาชั้นปีที่ 1 ซึ่งถูกกำหนดให้ต้องมี “ใบรับรองความประพฤติดี” จากผู้นำหมู่บ้าน หรือแม้แต่สถานีตำรวจ เพื่อใช้ลงทะเบียนเรียน ขณะที่นักศึกษาปีสูงยังต้องใช้หนังสือรับรองจากทางการในการเช่าหอพัก แต่เจ้าหน้าที่หลายพื้นที่ปฏิเสธออกเอกสารให้ หากนักศึกษาไม่แสดงหลักฐานว่าได้ลงคะแนนล่วงหน้าแล้ว
ในบางพื้นที่ เช่น เมืองกุ๋นเหง ผู้นำชุมชนที่อยู่ภายใต้โครงสร้างกองทัพ เดินเคาะประตูทุกบ้านเพื่อรวบรวมรายชื่อนักศึกษา และบังคับให้ไปลงคะแนนในวันที่กำหนด ผลคือมีนักศึกษา 36 คนถูกกดดันให้ไปเลือกตั้งล่วงหน้าที่หน่วยในพื้นที่ ขณะที่เมืองน้ำจ๋างมีนักศึกษา 79 คน สาด 47 คน และปินตายา 94 คน ถูกบีบให้ทำแบบเดียวกัน
นักศึกษาหลายรายระบุว่า แม้ไม่ต้องการไปใช้สิทธิ แต่ต้องจำยอม เพราะหากไม่ลงคะแนน ก็จะไม่ได้รับเอกสารสำคัญสำหรับการเรียนต่อหรือการเข้าพักอาศัย
การบังคับเช่นนี้สะท้อนให้เห็นว่า การเลือกตั้งภายใต้รัฐบาลทหารเมียนมาเป็นกระบวนการที่ไร้เสรี ไม่ยุติธรรม และไม่เป็นไปตามหลักประชาธิปไตย
