วันที่ 6 กันยายน 2566 องค์กรเครือข่ายภาคประชาสังคม ตัวแทนชุมชนและนักศึกษาในพื้นที่จังหวัดเชียงราย เข้าร่วมประชุมงานเสวนาสาธารณะ ค่าไฟ ชุมชน โลกร้อนและความไม่เป็นธรรมพลังงานไทย เครือข่ายปฎิบัติการลดโลกร้อนและองค์กรภาคีเครือข่ายแสดงความกังวลเกี่ยวกับทิศทางการเปลี่ยนผ่านพลังงานไทยและนโยบายที่เกี่ยวข้อง อ. ประสาท มีแต้ม ผู้เชี่ยวชาญด้านการพลังงานของไทย ให้ความเห็นว่า พลังงานสำรองของไทยเกินกว่า 45% ณ ปัจจุบัน การนำเข้าพลังงานในรูปของก๊าซธรรมชาติเหลว หรือ Liquefied Natural Gasและแหล่งก๊าซธรรมชาติและไฟจากประเทศเพื่อนบ้าน เป็นตัวเพิ่มภาระค่าไฟที่ประชาชนต้องแบกรับ แหล่งพลังงานฟอสซิลเหล่านั้น ส่งผลให้โลกร้อน กรณีฟ้องร้องที่รัฐมอนทาน่าถูกหยิบยกมาใช้เป็นกรณีที่เยาวชนที่ได้รับผลกระทบจากโลกร้อนเป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่าชัยชนะนำไปสู่การจัดทำแผนนโยบายที่รองรับผลกระทบจากโลกร้อน และมีการจ่ายค่าชดเชยด้วย
หลักการ 5 อย่างของประชาธิปไตยพลังงาน ต้องมีประสิทธิภาพ มีความเป็นท้องถิ่นควบคุมจัดการ หลักการคาร์บอนต่ำ และความยีดหยุ่น และเป็นธรรม ภาคชุมชนและประชาสังคมแสดงจุดยืนสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านพลังงานที่เป็นธรรมที่นำไปสู่กรจัดการพลังงานแบบประชาธิปไตย หัวใจหลักสำคัญคือชาวบ้านต้องเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการพลังงาน เพียรพร ดีเทศน์ จากองค์กรแม่น้ำนานาชาติเล่าถึงการประเมิณความต้องการการใช้พลังงานของไทยที่มาจากเขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำ การเซ็นสัญญาซื้อขายไฟในลาวเป็นตัวที่ทำให้เกิดค่าไฟแพง และประชาชนต้องแบกรับ นโยบายประชาธิปไตยพลังงานต้องได้รับการสนับสนุนให้เป็นหลักการหลักของการเปลี่ยนผ่านพลังงานไทย
“โรงไฟฟ้ามีปะเล๊อะ ค่าไฟหยังมาแปงง่าวบะ” เสียงพี่น้องาะท้อนให้เห็นถึงการจัดการด้านพลังงานของประเทศไทยและกระบวนการที่ผลักคนชายขอบออกนอกกระบวนการตัดสินใจการทำสัญญาซื้อไฟ และการเข้าถึงข้อมูลของประขาชน ภาระค่าไฟที่หนักอึ้งมาจากหลายสาเหตุ คุณธัญญาภรณ์ จากโครงการมุ่งสู่การเปลี่ยนผ่านพลังงานที่เป็นธรรมประเทศไทย หรือ Just Energy Transition in Thailand นโยบายพลังงานที่ประชาชนทั่วไปเข้าไม่ถึง หรือประชาชนไม่อยู่ในสายตาผู้มีอำนาจในการตัดสินใจด้านโครงการพลังงาน วาทะกรรมความมั่นคงทางพลังงานและ “เดี๋ยวเราไม่มีไฟฟ้าใช้” เข้าครอบงำการจัดการด้านพลังงานไทย การผลักดันให้เกิดการกระจายอำนาจด้านข้อมูลก่อนเป็นสารตั้งต้นของกระบวรการประชาธิปไตยพลังงาน
