กองบรรณาธิการ

เรื่องและภาพ: สุทธิกานต์ วงศ์ไชย ‘สวนเกสรและผีเสื้อ’ สวนดอกไม้ในตรอกเล็กๆ ริมคลองแม่ข่า ที่อยู่ข้างโรงแรมดวงตะวันเชียงใหม่ ย่านไนท์บาซาร์และกำแพงดิน จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพื้นที่การเรียนรู้นิเวศริมคลองแม่ข่า ที่เกิดขึ้นจากความร่วมมือของ Mae Kha City Lab และผู้ประกอบการริมคลองแม่ข่าย่านไนท์บาซาร์ นำโดย Duangtawan Hotel Chiang Mai, Star Hotel Chiang Mai, ...

ย้อนกลับไปเมื่อวันที่ 23 กันยายน 2567 ชุมชนบ้านห้วยหินลาดใน อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ต้องประสบกับภัยน้ำป่าไหลหลากและดินโคลนถล่มจากฝนตกหนักต่อเนื่องหลายวัน อันเป็นผลจากสภาพอากาศแปรปรวนและปริมาณน้ำฝนสะสมสูง ทำให้ดินอุ้มน้ำจนเกิดการพังทลาย ส่งผลให้บ้านเรือนเสียหาย 7 หลัง ถนนถูกตัดขาด ระบบไฟฟ้าและประปาหยุดชะงัก สะท้อนถึงความเปราะบางของชุมชนบนพื้นที่สูงที่แม้จะมีการจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน แต่ก็ยังคงได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติทางธรรมชาติที่รุนแรงขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ด้วยเหตุนี้ มูลนิธิพัฒนาภาคเหนือร่วมกับชุมชนบ้านห้วยหินลาดในและบ้านผาเยือง อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย จัดเวทีสาธารณะเพื่อศึกษาปัจจัยการถล่มของดินในพื้นที่ป่าอนุรักษ์บนที่สูง เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์...

“รัฐไทยมีปัญหา 2 แบบนั่นคือ Over-centralized รวมศูนย์อำนาจมากเกินไป และ Over-fragmented รวมศูนย์เข้าไปแต่กลับแตกกระจายกัน” รศ.สมชาย ปรีชาศิลปกุล อาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้ชี้ให้เห็นว่าการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM 2.5 นั้น ไม่สามารถพิจารณาเพียงแค่ในมิติของสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังต้องวิเคราะห์ผ่านโครงสร้างอำนาจของรัฐ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพของมาตรการแก้ไขปัญหา สมชายเผยมุมมองในส่วนของปัญหาระดับชาติว่า การที่นักวิชาการที่ศึกษารัฐสมัยใหม่มอง “รัฐชาติ” (Nation-State) ว่ามีขนาดที่ไม่เหมาะสมต่อการแก้ปัญหาบางประเภท กล่าวคือ รัฐมีขนาด...

ปัญหามลพิษทางอากาศ โดยเฉพาะฝุ่น PM 2.5 เป็นประเด็นที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนในหลายพื้นที่ของประเทศไทยและภูมิภาคอาเซียน โดยมีสาเหตุมาจากทั้งปัจจัยภายในประเทศและปัจจัยข้ามพรมแดน กรกนก วัฒนภูมิ ตัวแทนเครือข่ายติดตามการลงทุนไทยและความรับผิดชอบข้ามพรมแดน ETOs Watch ได้กล่าวถึงการรับมือกับปัญหานี้ ทั้งในมุมมองของภาครัฐและภาคธุรกิจ รวมถึงข้อท้าทายและแนวทางการแก้ไขที่จำเป็นต้องดำเนินการอย่างจริงจัง กรกนกตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับการดำเนินงานของภาครัฐ โดยวิเคราะห์ข้อมูลจากเว็บไซต์ ครม. พบว่า หากค้นหาคำว่า ‘มลพิษทางอากาศ’ ตั้งแต่วันที่ 10 เมษายน 2566 จนถึงปัจจุบัน...

“ปัญหาใหญ่ของฝุ่นควันภาคเหนือ คือการที่ผู้ว่าราชการไม่มีอำนาจหน้าที่ในการจัดการต้นตอของหมอกควัน เพราะหน่วยงานที่ดูแลคือส่วนกลาง”  ผศ.ดร.ณัฐกร วิทิตานนท์ อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พูดถึงการกระจายอำนาจของรัฐกับการแก้ไขปัญหาฝุ่น PM 2.5 ในภาคเหนือ ซึ่งเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมที่มีความซับซ้อนสูง และมีความเกี่ยวข้องกับหลายภาคส่วน ทั้งในระดับท้องถิ่น ระดับภูมิภาค และระดับประเทศ แต่ยังไม่สามารถแก้ปัญหาที่ต้นเหตุได้อย่างแท้จริง ณัฐกรเล่าว่าในอดีตเขาเคยมองว่าการกระจายอำนาจเป็นแนวทาง ที่สามารถช่วยแก้ปัญหา PM2.5 ได้ แต่เมื่อเขาได้ศึกษาให้ลึกลงไป ก็พบว่าการกระจายอำนาจเพียงอย่างเดียวไม่สามารถแก้ปัญหาได้ทั้งหมด เนื่องจากยังมีข้อจำกัดด้านโครงสร้างอำนาจ การบริหารงาน และทรัพยากร “เรื่องนี้ผมได้อยู่กับมันมานานและเริ่มเข้าใจถึงความยากในการแก้ปัญหา...