กองบรรณาธิการ

เรื่อง: ปวีณา หมู่อุบล มีผู้กล่าวไว้ว่าหากพูดถึง “เจี้ย” หรือ “เจี้ยก้อม” กับคนล้านนาแล้ว ก็จะรู้กันดีว่าหมายถึงเรื่องเล่าขนาดสั้นๆ ทั้งนี้ก็เพราะเจี้ยเป็นสิ่งที่อยู่ในวิถีชีวิตของชาวล้านนามาอย่างยาวนาน ผ่านการเล่าสู่กันฟังแบบปากต่อปาก จนแพร่หลายไปทั่วทั้งแดนล้านนา ซึ่งเรื่องที่เล่านั้นก็เป็นไปได้ทั้งเรื่องที่มีต้นเค้ามาจากเรื่องจริง หรือเป็นการแต่งขึ้นเพื่อสร้างความหรรษาในกลุ่มผู้ฟัง ไม่ปรากฏแน่ชัดว่าการเล่าเจี้ยเริ่มมีขึ้นในดินแดนล้านนาตั้งแต่เมื่อไร และไม่ปรากฏว่าใครเป็นผู้ริเริ่ม แต่ที่แน่ชัดก็คือเจี้ยก้อมเป็นหนึ่งในการสร้างมุกตลกขำขันและความสนุกสนานของชาวล้านนา ซึ่งความสนุกสนานของเจี้ยก้อมอยู่ที่ผู้เล่าและผู้ฟังต่างมีพื้นฐานการดำเนินชีวิตและวัฒนธรรมร่วมกัน ผู้เล่าจึงไม่จำเป็นต้องบรรยายรายละเอียดมากมายนักก็สามารถเข้าสู่จุดหรรษาของเรื่องได้ ในอดีตคนล้านนามักเล่าเจี้ยหรือว่าเจี้ยก้อมในงานบุญต่างๆ บ้างก็เล่ากันในงานศพเพื่อคลายความเศร้าให้เจ้าภาพ ซึ่งการเล่าเจี้ยนี้ผู้เล่าก็จะอาศัยการจดจำเรื่องที่เคยได้ฟังมาเล่าต่อๆ กัน และใช้ภาษาปากของคนท้องถิ่นถ่ายทอด ซึ่งในแง่ของเนื้อหาสาระหรือสำนวนของเจี้ยนั้นก็จะแตกต่างกันออกไป มีทั้งที่หยาบโลนและไม่หยาบโลน ขึ้นอยู่กับวงที่เล่า...

28 พฤศจิกายน 2568 มูลนิธิสิทธิมนุษยชนไทใหญ่ (Shan Human Rights Foundation-SHRF) เผยแพร่แถลงการณ์โดยระบุว่า ช่วงสัปดาห์ที่สามของพฤศจิกายน 2568 เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นภายใต้รัฐบาลทหารเมียนมาในหลายเมืองของรัฐฉาน ทั้งปินตายา น้ำจ๋าง กุ๋นเหง และสาด บังคับให้นักศึกษามหาวิทยาลัยกว่า 250 คน ไปใช้สิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า ก่อนการเลือกตั้งที่รัฐบาลทหารเตรียมจัดขึ้นปลายธันวาคม 2568 และต่อเนื่องถึงมกราคม 2569 แรงกดดันส่วนใหญ่เกิดกับนักศึกษาชั้นปีที่...

27 พฤศจิกายน 2568 ศาลปกครองเชียงใหม่ อ่านผลคำพิพากษาศาลปกครองสูงสุด กรณีชาวบ้านในพื้นที่ตำบลบ้านแหง อำเภองาว จังหวัดลำปาง หรือ ‘กลุ่มรักษ์บ้านแหง’ จำนวน 386 คน ร่วมกันยื่นฟ้อง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม และพวก โดยขอให้ศาลมีคำสั่งเพิกถอนประทานบัตรเหมืองแร่ ซึ่งกินระยะเวลากว่า 10 ปี นับตั้งแต่มีการยื่นฟ้องคดี เวลา 10.00 น. ชาวบ้าน...

เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน 2568 เวลา 19.30 บัญชีผู้ใช้เฟซบุ๊กชื่อ พระราม เดินดง โพสต์ข้อความพร้อมภาพประกอบเป็นภาพรถไฟของการรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) ที่บรรทุกรถกู้ภัยและเรือยางสีส้มเดินทางจากจังหวัดเชียงใหม่ไปยังอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา  มีการระบุข้อความดังนี้ C130 คงจะเกินฝันล้ำไป สำหรับอาสา  รถไฟ พอไหวก่อหา ??  #ทีมอาสาสมัคร รถกู้ภัยพร้อมเรือเดินไปแล้วไม่ต่ำกว่า 5 ลำ จาก ทีมแม่โจ้, ดพ.RKU...

“เราขับแกร็บ เราอยู่บนถนน เราเลี่ยงไม่ได้ จะเลี่ยงก็ต้องเลือกรับงานไม่ไปทางที่รถติด เพราะค่ารอบระบบก็ไม่ได้เพิ่มให้เรา ตอนนี้ค่ารอบเริ่มต้นที่ 19 บาท” “มันทำให้เราเสียเวลากับค่ารอบที่มันถูก จากปกติถ้ารถไม่ติด ต่อให้ค่ารอบถูกเราก็ใช้เวลานิดเดียว ก็ยังโอเค แต่ตอนนี้ค่ารอบมันถูกอยู่แล้วและมาเจอรถติด เราต้องใช้เวลามากขึ้น ก็ไม่คุ้มเรา เราก็ต้องปรับตัว เราวิ่งรถทุกวัน เราก็รู้ว่าตรงไหนรถติดไม่ติด ก็เลือกรับงานเอา ปลายทางตรงไหนที่รถติดก็ไม่เอา มันก็ทำให้เราต้องมานั่งคัดงานและก็รายได้น้อยลง” พี่เป้ ไรเดอร์ อายุ 39 ปี...