กองบรรณาธิการ

เราดำรงอยู่แบบไหน และนิยามตนเองอย่างไรในแต่ละห้วงเวลา? ประวัติศาสตร์สังคมหัวเมืองฝ่ายเหนือ (ล่าง) หนังสือชุดนี้ชวนสำรวจคำถามดังกล่าว ผ่านสิ่งที่เรียกว่า ‘ชีวิตทางสังคมของหัวเมืองเหนือ’ โดยมุ่งเล่าเรื่องประวัติศาสตร์ ผู้คน วัฒนธรรม และการเมือง ของ ภาคเหนือตอนล่าง ซึ่งเป็นรอยต่อสำคัญของภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หนังสือชุดนี้เป็นผลจาก โครงการศึกษาวิจัยขั้นแนวหน้า ภายใต้การสนับสนุนของ หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนากำลังคน และทุนด้านการพัฒนาสถาบันอุดมศึกษา การวิจัยและการสร้างนวัตกรรม (บพค.) โดยอยู่ในแผนงาน N40 “วิจัยขั้นแนวหน้าเพื่อรองรับความผันผวนทางสังคมในอนาคต” ผลงานทั้งสองเล่มได้รับการบรรณาธิการโดย ชัยพงษ์...

วิกฤตแม่น้ำกกและลำน้ำสาย รวก โขง ไม่ได้เป็นเพียงประเด็นสิ่งแวดล้อม แต่เป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่ส่งผลต่อสุขภาพ เศรษฐกิจ และความเชื่อมั่นของประชาชนในพื้นที่ตลอดหลายเดือนที่ผ่านมา ผลการตรวจวัดจากหน่วยงานรัฐและทีมวิจัยอิสระต่างยืนยันตรงกันว่า สายน้ำเหล่านี้ปนเปื้อนสารโลหะหนักหลายชนิดในระดับที่เกินมาตรฐาน โดยมีต้นทางเชื่อมโยงกับกิจกรรมเหมืองแร่ในรัฐฉาน ประเทศเมียนมา เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2568 เวทีเสวนาสาธารณะ “รวมพลังแก้ไขปัญหาแม่น้ำปนเปื้อนและลดสภาพแวดล้อมที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาวะคนเชียงใหม่” ณ หอประชุมเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา องค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงใหม่ ที่มีนักวิชาการ หน่วยงานรัฐ และภาคประชาชนมานำเสนอข้อมูลและมุมมองร่วมกัน...

ผ่านมาแล้วกว่า 1 ปีเต็ม นับตั้งแต่สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) จัดทำร่างแผนพัฒนากำลังการผลิตไฟฟ้า พ.ศ.2567–2580 (PDP2024) และเปิดรับฟังความคิดเห็นเมื่อวันที่ 19–23 มิถุนายน 2567 ผ่านช่องทางออนไลน์ เฉพาะเฟซบุ๊ก–เว็บไซต์ของ สนพ. เท่านั้น รูปแบบการรับฟังความเห็นที่จำกัด ประกอบกับข้อมูลในร่างแผนที่ซับซ้อน ยากต่อความเข้าใจ ทำให้หลายฝ่ายตั้งคำถามต่อความโปร่งใสและการมีส่วนร่วมของสังคม ส่งผลให้ JustPow ร่วมกับภาคีจาก 13 องค์กร...

วันที่ 20 สิงหาคม 2568 เครือข่ายองค์กรชุมชนเมืองเชียงใหม่ เครือข่ายคนแป๋งเมือง และผู้เดือดร้อนจากปัญหาที่อยู่อาศัยริมคลองแม่ข่าและลำน้ำสาขา เข้าพบผู้บริหารเทศบาลนครเชียงใหม่ เพื่อสอบถามความคืบหน้าการขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพชีวิต เศรษฐกิจชุมชน และสร้างความมั่นคงด้านที่ดินอยู่อาศัยให้แก่ชาวบ้านผู้เดือดร้อน พร้อมยื่นข้อเสนอ 6 ข้อ ดังนี้ 1.เร่งรัดการจัดทำสัญญาเช่าที่ดินโครงการแม่ขาโมเดล ขอให้เทศบาลนครเชียงใหม่ดำเนินการจัดทำสัญญาเช่าที่ดินร่วมกับสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) ในพื้นที่หลังแขวงเม็งราย สำหรับโครงการ ‘แม่ขาโมเดล’ จำนวน 39 หลังคาเรือน โดยกำหนดไทม์ไลน์ที่ชัดเจน...

18 สิงหาคม 2568 ชุมชนลุ่มแม่น้ำโขงและแนวร่วมการเงินที่เป็นธรรมประเทศไทย (Fair Finance Thailand) ส่งจดหมายเปิดผนึกถึงธนาคารพาณิชย์ แสดงความกังวลต่อโครงการผลิตไฟฟ้าพลังน้ำปากแบง (Pak Beng Hydropower Project) โดยเฉพาะในประเด็นการปฏิบัติตามหลักการ Equator Principles และการประเมินผลกระทบด้านสังคม สิ่งแวดล้อม และสิทธิมนุษยชน เนื้อหาในจดหมายระบุว่า พื้นที่ปากแบงเป็นชุมชนลุ่มน้ำโขงที่อุดมสมบูรณ์ ชีวิตของผู้คนขึ้นอยู่กับการขึ้นลงของน้ำ และยังเป็นแหล่งธรรมชาติสำคัญ การดำเนินโครงการจึงควรพิจารณาผลกระทบอย่างรอบด้าน เพื่อป้องกันความเสียหายต่อชุมชนและสิ่งแวดล้อม แม้ว่าบริษัทผู้พัฒนาโครงการจะเคยจัดเวทีรับฟังความคิดเห็นชุมชนในเดือนมิถุนายน...