Tag: ล้านนา

Browse our exclusive articles!

ซะป๊ะเพศ เฉดสีล้านนา: จาก ‘เจ้ายวงแก้ว’ ถึงจักรวาล GL หญิงรักหญิงในประวัติศาสตร์ล้านนา และคำถามต่ออคติที่ยังคงอยู่

เรื่อง: ปวีณา หมู่อุบล ท่ามกลางกระแสความนิยมต่อซีรีส์วาย (Boy Love หรือ BL) ที่เฟื่องฟูและขยายตัวอย่างก้าวกระโดด มีฐานแฟนคลับทั้งในประเทศและต่างประเทศ ซีรีส์ Girl’s Love (GL) เองก็กำลังเจริญเติบโตและขยายตัวออกเช่นกัน  และท่ามกลางการขยายตัวของวงการซีรีส์ BL และ GL เนื้อหาของซีรีส์ก็หลากหลายมากยิ่งขึ้นไปด้วย ที่น่าสนใจคือย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2566 ซีรีส์วายเรื่องหนึ่งชื่อ ‘หอมกลิ่นความรัก’ ออกอากาศ...

ละลานล้านนา : ยวนพ่าย (?) รวมข้อคิดเห็นว่าด้วยวรรณกรรมการทำสงครามระหว่าง ‘เมืองเหนือ-เมืองใต้’ และใครคือยวน

เรื่อง : ปวีณา หมู่อุบล ‘ยวนพ่าย’ เป็นชื่อของวรรณกรรมสมัยอยุธยาตอนต้นเรื่องหนึ่ง ที่หลายๆ คนอาจรู้จักกันในนาม ‘ลิลิตยวนพ่าย’ โดยที่อาจจะรู้จักไปพร้อมๆ กับวรรณกรรมอีกเรื่องคือ ‘ลิลิตตะเลง (มอญ) พ่าย’ นั่นเพราะครั้งหนึ่งยวนพ่ายเคยถูกเรียกว่าลิลิต กระทั่งในปี พ.ศ. 2544 คณะกรรมการจัดทำพจนานุกรมศัพท์วรรณคดีไทย แห่งราชบัณฑิตยสถาน โดยมีศาสตรจารย์ ดร.ประเสริฐ ณ นคร เป็นประธาน ได้ประกาศว่า...

แสงไต้ เทียนไข น้ำมันก๊าด ‘อีเล็กตีสตี’ ในจดหมาย “สีโหม้” และกิจการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค

เรื่อง: ปวีณา หมู่อุบล ผลงานชิ้นนี้อยู่ภายใต้ซีรีส์คอนเทนต์ ‘พลังงาน / คน / ภาคเหนือ’ จากความร่วมมือระหว่าง Lanner และ JET in Thailand ปัจจุบันการทำกิจกรรมต่างๆ ในชีวิตประจำวันของผู้คนในภาคเหนือ ไม่ว่าจะเป็นการหุงหาอาหาร การติดต่อสื่อสาร การประกอบอาชีพ หรือการคมนาคม ล้วนแต่ต้องอาศัยพลังงานไฟฟ้าทั้งสิ้น ความสำคัญของไฟฟ้ามีมากถึงขั้นที่บางครั้งเมื่อเกิดปัญหาไฟฟ้าขัดข้อง ชีวิตของใครๆ หลายคนก็ดูเหมือนหยุดชะงักไปทันที และเมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว...

ซะป๊ะเพศ เฉดสีล้านนา: สำรวจร่องรอยและตัวตน ‘ปู๊เมีย’ ในประวัติศาสตร์ล้านนา

เรื่อง: ปวีณา หมู่อุบล ในภาษาพูดของคนล้านนา มีคำศัพท์เฉพาะที่ใช้เรียกบุคคลที่มีความหลากหลายทางเพศ ในแบบที่สมัยปัจจุบันเรียกว่า ‘กะเทย’ หรือ ‘เกย์’ นั่นคือคำว่า ‘ปู๊เมีย’ หรือ ‘ปู๊แม่’ ซึ่ง ปู๊เมีย หรือปู๊แม่ เป็นคำที่มาจากการรวมกันของคำว่า ‘ปู๊’ ซึ่งหมายถึงผู้ชายหรือเพศผู้ และคำว่า เมีย หรือ แม่ ซึ่งหมายถึงผู้หญิงหรือเพศหญิง ทั้งนี้ ไม่มีข้อมูลที่แน่ชัดว่าคนล้านนาเริ่มใช้คำว่าปู๊เมียตั้งแต่เมื่อไหร่...

ละลานล้านนา: เมื่อล้านนากลายเป็นสยาม การเปลี่ยนผ่านแห่งอำนาจภายใต้เงาอภิวัฒน์ 2475

เรื่อง: ปวีณา หมู่อุบล ในช่วงปลายสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์ สยามต้องเผชิญกับแรงกดดันจากจักรวรรดินิยมตะวันตกอย่างหนัก ความจำเป็นในการธำรงเอกราชของชาติท่ามกลางการแข่งขันของชาติมหาอำนาจ ทำให้ชนชั้นนำสยามในขณะนั้นต้องเร่งปรับตัว พวกเขาเลือกแนวทางปฏิรูปการบริหารราชการแผ่นดิน โดยเฉพาะการจัดระเบียบความสัมพันธ์ระหว่างศูนย์กลางกับหัวเมืองประเทศราช เพื่อให้ดินแดนเหล่านั้นรวมศูนย์อยู่ภายใต้ราชอำนาจสยามอย่างแนบแน่นยิ่งขึ้น หนึ่งในดินแดนที่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวคือ “ล้านนา” อดีตอาณาจักรอิสระที่มีประวัติศาสตร์อันยาวนานและวัฒนธรรมเฉพาะตน แม้จะยอมรับสถานะเป็นประเทศราชของสยามมาตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น แต่การปกครองล้านนาในทางปฏิบัติยังคงมีความเป็นอิสระสูง การเข้ามาจัดระเบียบใหม่ของรัฐสยามในสมัยรัชกาลที่ 5 ด้วยระบบเทศาภิบาล และการแต่งตั้งข้าหลวงจากส่วนกลาง ถือเป็นหมุดหมายสำคัญที่เริ่มเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอำนาจในล้านนาอย่างเป็นระบบ จากประเทศราชสู่จังหวัด การเปลี่ยนแปลงที่ไม่สมดุล กระบวนการเปลี่ยนผ่านดังกล่าว นำไปสู่ความไม่สมดุลระหว่างสยามและล้านนา กล่าวคือ แม้จะอยู่ภายใต้ร่มธงเดียวกัน แต่ในสายตาของชาวล้านนา สถานะของตนภายใต้สยามยังคงอยู่ในฐานะ...

Popular

หวนคืนการเมืองยุค 90 เมื่อเครือข่ายท้องถิ่นกลับมาเป็นศูนย์กลางของเกมอำนาจใต้เงารัฐธรรมนูญ 60

เรื่อง: ปรัชญา ไชยแก้ว ถึงแม้ผลการเลือกตั้งปี 2569 อาจยังประกาศอย่างเป็นทางการไม่ครบ 100% แต่ภาพรวมที่ปรากฏในหลายจังหวัดของภาคเหนือตอนบนเริ่มชัดว่า ‘พรรคสีน้ำเงิน’ และ...

ฉีดสารพิษจากยอดเขา ไร่หมุนเวียน วิถีชีวิต ระบบนิเวศพัง บทเรียนเหมืองแร่แรร์เอิร์ธจากคะฉิ่นที่จีนคุมเกม

เรื่อง: กุลธิดา กระจ่างกุล “พวกเขาฉีดสารเคมีจากยอดเขา แล้วปล่อยทุกอย่างไหลลงมา ทั้งหมดนี้ไม่ใช่ปัญหาเฉพาะคนใดคนหนึ่ง แต่คือปัญหาสังคมในระดับชุมชน ที่เกิดขึ้นพร้อมๆ กับเหมือง”  นี่คือคำนิยามของผลกระทบจากเหมืองแร่แรร์เอิร์ธในมุมมองของ...

101 ทางมรณะ เมื่อเถ้าลอยกำลังฆ่าคนน่าน จากหงสาถึงลำปางใต้เงาทุนไทย

เรื่อง: สุทธิกานต์ วงศ์ไชย, ภาพ: ณัฐปคัลภ์ เข็มขาว อุบัติเหตุรถบรรทุกพลิกคว่ำบนถนนสาย 101 เมื่อวันที่ 29...

หากความเชื่อมั่นพัง การเลือกตั้งจะเหลืออะไร? อ่านข้อผิดพลาดของ กกต. กับ 2 นักวิชาการเชียงใหม่ บนโจทย์ใหญ่ที่ไม่ใช่แค่ ‘นับคะแนนใหม่’

แม้คืนเลือกตั้งผ่านพ้นไป แต่ความคลางแคลงใจยังไม่จบสิ้น ตัวเลขคะแนนที่ไม่สอดคล้อง เสียงเรียกร้อง #นับใหม่ทั้งประเทศ และข้อกังขาต่อกระบวนการรายงานผล กลายเป็นภาพคุ้นตาของคนไทยในช่วงเวลาอันสั้น ทว่าภาพจำเช่นนี้ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นเป็นครั้งแรก ซ้ำแล้วยังอาจไม่ใช่ครั้งสุดท้าย จากการรวบรวม...

Subscribe

spot_imgspot_img