กองบรรณาธิการ

ข่าวลือที่แพร่สะพัดไปตั้งแต่ช่วงสายวันหนึ่งของปี 2545 ในเขตเมืองลำปางว่า หัวหน้าแก๊ง ๆ หนึ่งประกาศจะเอาชีวิตคนในวันเกิด ได้สร้างปฏิกิริยาของผู้คนไปต่าง ๆ นานา คนที่เชื่อก็กลัวกันขี้หดตดหาย ที่ฟังหูไว้หูก็รีบกลับบ้านแต่หัววัน เพราะเกรงว่าจะเกิดเหตุร้ายขึ้นกับตัวเอง ผู้เขียนขณะนั้นทำงานที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแห่งหนึ่งใจกลางเมือง รับรู้ถึงประสบการณ์ของผู้คนรอบตัวได้ แน่นอนว่า วันนั้นก็ต้องรีบกลับบ้านเหมือนกัน เหตุการณ์วันนั้นเสมือนเป็นจุดสุดยอดของความหวาดกลัวของผู้คนต่อแก๊งวัยรุ่นที่สร้างความเดือดร้อนมาก่อนหน้านั้น อีกหลายปีผ่านมา มีคนตั้งกระทู้ในพันทิปชื่อว่า “ใครยังจำเหตุการณ์แก๊งค์วัยรุ่นอาละวาดฆ่าคนในเมืองลำปาง ช่วงปี 2545-2546 ได้บ้างครับ” เมื่อปี 2558 แล้วมีใครรู้บ้างว่า...

หลุมดำของเยาวชนไทยภาคเหนือ หลังพิษต้มยำกุ้ง 2540? ข่าวลือที่แพร่สะพัดไปตั้งแต่ช่วงสายวันหนึ่งของปี 2545 ในเขตเมืองลำปางว่า หัวหน้าแก๊ง ๆ หนึ่งประกาศจะเอาชีวิตคนในวันเกิด ได้สร้างปฏิกิริยาของผู้คนไปต่าง ๆ นานา คนที่เชื่อก็กลัวกันขี้หดตดหาย ที่ฟังหูไว้หูก็รีบกลับบ้านแต่หัววัน เพราะเกรงว่าจะเกิดเหตุร้ายขึ้นกับตัวเอง ผู้เขียนขณะนั้นทำงานที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแห่งหนึ่งใจกลางเมือง รับรู้ถึงประสบการณ์ของผู้คนรอบตัวได้ แน่นอนว่า วันนั้นก็ต้องรีบกลับบ้านเหมือนกัน เหตุการณ์วันนั้นเสมือนเป็นจุดสุดยอดของความหวาดกลัวของผู้คนต่อแก๊งวัยรุ่นที่สร้างความเดือดร้อนมาก่อนหน้านั้น อีกหลายปีผ่านมา มีคนตั้งกระทู้ในพันทิปชื่อว่า “ใครยังจำเหตุการณ์แก๊งค์วัยรุ่นอาละวาดฆ่าคนในเมืองลำปาง ช่วงปี 2545-2546 ได้บ้างครับ”...

รัฐประหารเมียนมาในวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2021 ได้เติมบาดแผลฉกรรจ์ให้กับประเทศและประชาชนในเมียนมาที่เดิมบอบช้ำจากปัญหาทางการเมืองอย่างยาวนานตั้งแต่เมียนมาได้รับเอกราช โดยเฉพาะความขัดแย้งทางชาติพันธุ์ การปกครองโดยเผด็จการทหาร และการละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างร้ายแรง แม้ในช่วงปี 2011-2020 ประเทศเมียนมาเข้าสู่การปฏิรูปทางการเมืองภายใต้รัฐบาลกึ่งประชาธิปไตย แต่เป็นการเปลี่ยนผ่านที่ถูกควบคุมโดยระบอบทหารผ่านรัฐธรรมนูญปี ค.ศ. 2008 ช่วงสิบปีก่อนรัฐประหารจึงมีฉากหน้าเสมือนเป็นประชาธิปไตย แต่ปัญหาทางการเมืองที่สะสมไว้ใต้พรมนั้นรอการปะทุ การสู้รบของกองกำลังติดอาวุธกลุ่มชาติพันธุ์ (Ethnic Armed Organizations หรือ EAOs) ก็ยังดำเนินต่อไปแม้รัฐบาลเมียนมามีกระบวนการเจรจาสันติภาพ การเมืองรวมศูนย์มากขึ้นแทนที่จะมีสหพันธรัฐตามข้อเรียกร้องของกลุ่มชาติพันธุ์...

ช่วงเวลาหนึ่งในปี พ.ศ.2564 ผมเคยได้ไปใช้ชีวิตช่วงสั้นๆ อยู่ในพื้นที่หนึ่งในเขตตำบลพันชาลี อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก อันเป็นพื้นที่ที่ผู้คนต้องเผชิญกับปัญหา “ไร้กรรมสิทธิ์ในที่ดินทำกิน” ของตน เนื่องจากพื้นที่ดังกล่าวถูกประกาศให้เป็นเขตพื้นที่ป่าสงวน การอ้างกรรมสิทธิ์ในที่ดินทำกินจึงมิอาจทำได้ หลังจากการเดินทางสำรวจพื้นที่ และพูดคุยกับผู้คนในพื้นที่และผู้นำการขับเคลื่อนประเด็นเรื่องที่ทำกิน ผมจึงคิดไม่ตกกับคำถามที่ว่า “ทำไมพื้นที่นี้จึงถูกประกาศได้ว่าเป็นป่าสงวน” ทั้งที่รูปแบบพื้นที่ในเชิงกายภาพและการดำเนินชีวิตของผู้คนไม่ได้ใกล้เคียงกับคำว่าป่าเลย ต่อมาเมื่อต้นปี พ.ศ.2566 ตัวผมพร้อมกับผู้ขับเคลื่อนการแก้ปัญหาไร้กรรมสิทธิ์ในที่ดินก็ได้ไปสนทนาในพอตแคสของช่อง Pud (พูด) ชื่อหัวข้อการสนทนาคือ ป่าสงวนของไทย (สงวนไว้ให้ใคร?) เป็นการพูดคุยเกี่ยวกับปัญหากรรมสิทธิ์ที่ดินทำกินในพื้นที่ป่าสงวน...

ตอบบางคำถามที่น่าสนใจ ก่อนที่เราจะเดินหน้า  มีคำถามบางข้อจากคนสงสัย เช่น หนึ่ง  เหตุใดผู้นำการรื้อฟื้นเวียงเชียงใหม่ในปี พ.ศ. 2339 (ครบรอบวาระ 500 ปีสร้างเมืองเชียงใหม่พญามังรายในปี พ.ศ. 1839) และการนำขบวนกอบกู้ล้านนาโดยเฉพาะเชียงใหม่จากพม่า การระดมสะสมกำลังเตรียมการรื้อฟื้นเมืองเชียงใหม่ซึ่งใช้เวลาราว 20 ปี (พ.ศ. 2319-2339) เวียงป่าซาง ก่อนการกลับรื้อฟื้นเวียงเชียงใหม่ในปี 2339 จึงเป็นฝีมือการนำของพญากาวิละ ซึ่งเป็นคนลำปาง แต่เหตุใดจึงไม่มีผู้นำคนเชียงใหม่มาดำเนินการนี้ คำตอบคือ มีผู้นำชาวเชียงใหม่คือ...