09/07/2022
ย้อนกลับไปเมื่อ 50 ปีที่แล้ว ในค่ำคืนของวันที่ 8 กรกฎาคม 2515 มีแถลงการณ์เพื่อเพื่อนน้องใหม่หอชาย 2,3,4 ที่มีใจความสำคัญคือการต่อต้านระบบโซตัสที่เป็นระบบกดขี่นักศึกษาในมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยมีเนื้อหาสำคัญดังนี้
ด่วน !
แถลงการณ์เพื่อเพื่อนน้องใหม่หอชาย 2,3,4
เพื่อนน้องใหม่ชาวหอที่รักทั้งหลาย
คืนนี้เมื่อปีก่อน
โดยรุ่นพี่ที่บ้าอำนาจบางคน พวกเราถูกขู่ตะคอกเยี่ยงทาส
โดยรุ่นพี่ที่บ้าอำนาจบางคน พวกเราถูกด่าด้วยคำหยาบลามก
โดยรุ่นพี่ที่บ้าอำนาจบางคน พวกเราถูกบังคับให้ตะโกนคำสำรากหน้าหอหญิง
โดยรุ่นพี่ที่บ้าอำนาจบางคน พวกเราถูกบังคับให้คลานลอดท่อระบายน้ำ
โดยรุ่นพี่ที่บ้าอำนาจบางคน พวกเราถูกบังคับให้กราบหมา
โดยรุ่นพี่ที่บ้าอำนาจบางคน พวกเราถูกบังคับให้แก้ผ้าคลานลงบันได
โดยรุ่นพี่ที่บ้าอำนาจบางคน พวกเราถูกยัดเยียดมรดกอันเลวทราม
โดยรุ่นพี่ที่บ้าอำนาจบางคน พวกเราถูกโทรมจิตใจให้เป็นสัตว์ยิ่งขึ้นทุกวัน
เพื่อนน้องใหม่ชาวหอที่รักทั้งหลาย
พวกเราถูกริดรอนสิทธิเสรีภาพหมดแล้ว เราจะยอมให้เหตุการณ์เลวร้ายเหล่านี้เกิดขึ้นกับเราอีกหรือ
เราจะร่วมกันต่อต้านการรับน้องหอคืนนี้
เมื่อไฟดับแล้ว เราจะถูกไล่ให้ไปรวมกันที่หน้าหอแต่ละหอ
ในขณะนั้น ให้พวกเราพร้อมใจไปพบกันที่ หน้าหอหกเหลี่ยมทุกคน
เพื่อรวมพลังมิให้รุ่นพี่ที่บ้าอำนาจกดขี่ข่มแหงเราได้
เพื่อให้พวกเราได้พบกับบรรยากาศใน ม.ช ที่น่าอยู่น่าศึกษา
เพื่อให้พวกเราได้พ้นจากระบบอัปรีย์เหล่านั้น
เพื่อให้พวกเรามิต้องหวาดสะดุ้งต่อระบบถ่อยเถื่อนอีกต่อไป
เราทั้งหลายเป็นกำลัง ที่จะนำมาซึ่งสภาพใหม่อันน่าชื่นชม
อย่า เกรงกลัวต่อคำขู่ใดๆ ทั้งสิ้น
จากการค้นหาในเอกสารและบทความต่างๆ แทบจะไม่มีข้อมูลที่เกี่ยวกับแถลงการณ์ฉบับนี้โดยตรงแต่กล่าวได้ว่าในบริบทช่วงนั้นของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่คือ การถูกครอบงำโดยระบบโซตัส รุ่นพี่ควบคุมรุ่นน้อง เป็นระบบที่ควบคุมการคิดที่มีประสิทธิภาพ ทำให้นักศึกษาขาดความเป็นตัวของตัวเอง ไม่กล้าคิดทำอะไรใหม่ๆ เพื่อพัฒนาตัวเองและสังคม เด็กปีหนึ่ง มช. โดยเฉพาะรุ่นเข้ามหาวิทยาลัยปี 2515 ได้ลุกขึ้นมาต่อต้านระบบโซตัสอย่างเป็นกลุ่มเป็นก้อนมากขึ้น
จากเหตุการณ์ในห้วงเวลานั้นทำให้นักศึกษาต้องหันกลับมาพิจารณาเรื่องของการรับน้องและระบบโซตัสอย่างจริงจัง จนนำไปสู่การเกิดกลุ่มพลังใหม่ๆ มากมาย
แม้ว่าหลังจากนั้นระบบโซตัสยังคงอบอวลอยู่ในมหาวิทยาลัยและสังคมไทยอยู่ แต่กระแสของการต่อต้านระบบโซตัสและวัฒนธรรมอำนาจก็ยังคงมีให้เห็นอย่างต่อเนื่อง และมหาวิทยาลัยต่างๆ ก็เริ่มที่จะยกเลิกระบบโซตัสไปแล้วเช่นกัน
อ้างอิงจาก
-ประวัติชีวิต นิสิต จิรโสภณ – ปฎิทินประวัติศาสตร์สามัญชน ตีพิมพ์ในหนังสือไฟลามทุ่ง
-ภาพจาก Facebook ชัชวาล ปุญปัน https://www.facebook.com/photo/?fbid=1894695597379009&set=a.339481506233767
#Lanner
