กองบรรณาธิการ

เรื่อง ผกามาศ ไกรนรา การมีสุขภาพดีอาจเป็นสิ่งที่ใครหลายคนพึงปรารถนา ดังคำกล่าวที่ว่า ‘การไม่มีโรคเป็นลาภอันประเสริฐ’ แต่คำกล่าวนี้อาจเป็นเพียงมายาคติที่ไกลเกินเอื้อมสำหรับชีวิตผู้คนหลากหลายตำบลใน ‘จังหวัดน่าน’ ซึ่งอาจต้องใช้เวลาเฉลี่ยกว่า 30 นาที ด้วยระยะทางเกือบ 30 กิโลเมตร บนภูมิศาสตร์อันสูงชัน เพื่อเดินทางไปรับการรักษายังโรงพยาบาลประจำอำเภอ (รพช.) และเฉลี่ยกว่า 1 ชั่วโมง 30 นาที กับระยะทางอีกราว 80 กว่ากิโลเมตร...

เรื่อง: สมหมาย ควายธนู สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ มีโอกาสเดินทางมามณฑลพายัพ ใน พ.ศ. 2464 ได้อธิบายเรื่องราวการเดินทางในช่วงขากลับกรุงเทพฯ ว่าล่องเรือตามลำน้ำปิงจากเชียงใหม่ ผ่านลำพูน ตาก กำแพงเพชร ไปจนถึงปากน้ำโพ ตีพิมพ์เป็นหนังสือ อธิบายระยะทางล่องลำน้ำพิง ตั้งแต่เมืองเชียงใหม่ถึงปากน้ำโพธิ์ รวมระยะเวลาการเดินทางเป็นเวลาเกือบ 1 เดือน ตั้งแต่วันที่ 11 กุมภาพันธ์ -...

เมื่อวันที่ 31 สิงหาคมที่ผ่านมา ปลอดประสพ สุรัสวดี อดีตอธิบดีกรมป่าไม้ และอดีตรองนายกรัฐมนตรี ได้โพสต์ Facebook เรื่องปัญหาน้ำท่วมที่เกิดขึ้นในพื้นที่จังหวัดแพร่และสุโขทัย ปลอดประสพ ต้องการให้มีการสร้างแก่งเสื้อเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว ทั้งนี้ ปลอดประสพ ยังกล่าวว่า เขื่อนแก่งเสือเต้นต้องใช้พื้นที่ 1 แสนไร่ ในการก่อสร้าง ต้องยอมแลกด้วยการหยุดเฉือนอุทยานฯทับลาน 2 แสนไร่ หรืออนุญาตให้เอกชนปลูกป่าเศรษฐกิจในเขตป่าสงวนที่เสื่อมโทรม ที่มีมากกว่า...

ครอบครัวของผู้ถูกบังคับให้สูญหายร่วมกับองค์กรสิทธิมนุษยชนจัดแถลงข่าวเนื่องในวันแห่งการรำลึกถึงผู้ถูกบังคับสูญหายสากล สะท้อนปัญหาหลังมีการประกาศใช้ พ.ร.บ.ป้องกันและปรามปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหายปีกว่าแล้วแต่หลายคดีกลับไม่คืบ  “อังคณา” ระบุยังไม่เห็นความพยายามของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการตามหาตัว “ทนายสมชาย” อีกทั้ง กรรมการตาม พ.ร.บ. ที่ตั้งขึ้นก็ไม่เคยรับฟังครอบครัวทั้งที่กฎหมายระบุให้สืบสวนจนทราบที่อยู่และชะตากรรม และรู้ตัวผู้กระทำผิด ในขณะที่ครอบครัวคนหายต่างถูกคุกคามมาโดยตลอด  พร้อมระบุ “อุ๊งอิ๊ง”ลูกสาวทักษิณได้เป็นนายกแล้วจะคืนความเป็นธรรมให้กับครอบครัวผู้ถูกอุ้มหายอย่างไร  ขณะที่ “มึนอ” ระบุการสูญหายของ “บิลลี่”คดียังอยู่ในศาลอุทธรณ์ ขอกฎหมายอุ้มหายอย่าใช้เงื่อนเวลามาจำกัดในการเข้ามาสอบสวน ด้าน “สีละ”นักปกป้องสิทธิฯลาหู่ เผยในพื้นที่โดนอุ้มหาย-ซ้อมทรมาน 20 คน...

เรื่อง: ธนากร อัฏฐ์ประดิษฐ์ จารีตของการจัดการน้ำในสังคมล้านนา ก่อนยุคที่รัฐส่วนกลางหรือกรุงเทพฯ จะรวบอำนาจการจัดการน้ำในสังคมล้านนาไป ระบบการจัดการน้ำในสังคมล้านนาแบบเดิมเป็นการจัดการน้ำในรูปแบบ “ลำเหมือง” และ “ฝาย” หรือระบบเหมืองฝาย ที่มีกลไกจัดการที่ยืดหยุ่นตามลักษณะนิเวศชุมชนท้องถิ่น ซึ่งปรากฏหลักฐานชิ้นสำคัญของล้านนา อย่าง กฎหมายมังรายณ์ศาสตร์ “แก่เหมือง” “แก่ฝาย” เป็นกลไกที่สำคัญ รองลงมาคือ รองแก่เหมืองรองแก่ฝาย ช่วยแก่เหมืองแก่ฝายอีกที ซึ่งทำงานร่วมกับ “ลูกฝาย” เป็นตัวแทนที่ร่วมกันบริหารจัดการแต่ละจุด ฝายแต่ละลูก เชื่อมต่อกันเป็นโครงข่ายจากระบบแบบ...