กองบรรณาธิการ

ความสวยงามของพระพุทธรูปที่ขึ้นชื่อว่างดงามที่สุดในประเทศไทยคือพระพุทธชินราช ตั้งอยู่ ณ วัดพระศรีมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัด พิษณุโลก การนำเสนอภาพของพระพุทธชินราชในช่วงเวลาต่างๆ มิได้นำเสนอภาพของความงดงามเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ภาพการอธิบายเกี่ยวกับพระพุทธรูปองค์นี้มีความหมายที่เปลี่ยนแปลงไปอยู่ตลอดเวลา ความหมายของพระพุทธชินราชช่วงแรกปรากฏในพงศาวดารเหนือ สันนิษฐานว่าเขียนในรัชกาลที่ 1 ซึ่งเป็นการเขียนในแบบจารีต กล่าวคือเล่าเรื่องภายใต้พระบารมีของกษัตริย์คือพระยาจักรพรรดิราชเป็นผู้สร้างพระองค์นี้ ความเปลี่ยนแปลงในช่วงเวลาต่อมาคือคำอธิบายพระพุทธชินราชภายใต้รัฐแบบใหม่ กล่าวคือการอธิบายภายใต้แนวคิดจักรวาลวิทยาแบบไตรภูมิใช้ไม่ได้อีกแล้ว แต่ต้องอธิบายภายใต้ขอบเขตอำนาจรัฐของสยามที่มีพรมแดนแผนที่ชัดเจน ฉะนั้น การอธิบายทำนองนี้ต้องมีความรู้ทางประวัติศาสตร์ที่เป็นจริง (เป็นเหตุเป็นผลทางวิทยาศาสตร์) มารองรับการเล่าเรื่อง ภายใต้รัฐแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ได้เล่าเรื่องทางประวัติศาสตร์ที่อธิบายหัวเมืองต่างๆให้เข้ากับสยาม โดยอ้างความสัมพันธ์สืบเนื่องกับพระยาจักรพรรดิราช (ที่เชื่อว่าเป็นเป็นผู้สร้างพระพุทธชินราช) ว่าราชวงศ์จักรกรีสืบเชื้อสายมาจากพระองค์ ความคิดเรื่องอาณานิคมภายในได้แสดงถึงรวมพื้นที่อื่นๆ ที่กระจัดการะจายโดยรอบให้เข้ามาเป็นพวกเดียวกับสยาม...

เรื่อง : รัชชา สถิตทรงธรรม “ทำไมเราต้องสื่อสาร แล้วถ้าเราไม่สื่อสาร คนข้างนอกจะรู้เรื่องราวและการมีอยู่ของเราได้อย่างไร” หนึ่งในประโยคจับใจที่ ประสิทธิ์ ศิริ ชาวปกาเกอะญอ บ้านห้วยหินลาดใน อำเภอเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงราย ได้กล่าวแสดงความรู้สึกต่อผู้ชมที่มาร่วมเปิดงานนิทรรศการภาพถ่าย “คนกับป่า” เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน 2566 ที่ผ่านมา ณ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (BACC) ที่รวบรวมผลงานภาพถ่ายจากเหล่าช่างภาพหลังจากได้ไปเรียนรู้วิถีและวัฒนธรรมร่วมกับพี่น้องปกาเกอะญอบ้านห้วยหินลาดในมาจัดแสดง ณ...

25 พฤศจิกายน 2566 ณ ศูนย์วิจัยนวัตกรรมสังคมเชิงพื้นที่ สำนักวิชานวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง จัดกิจกรรม ตามรอยงานวิจัยไทบ้านเรียนรู้วิถีชุมชนชายแดนฮิมน้ำของ เวลา 09.00 น. โดยมีนักศึกษาจาก 2 สถาบันการศึกษาเข้าร่วมกิจกรรมได้แก่ สาขาการพัฒนาระหว่างประเทศ สำนักวิชานวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง และ คณะรัฐศาสตร์ สาขาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ช่วงเช้าได้มีการนำเสนอ “การทํางานวิจัยเชิงพื้นที่และเชิงประเด็น:...

ประเพณียี่เป็ง หรือประเพณีเดือนยี่ มาจากคำว่า ยี่ แปลว่า สอง ส่วนคำว่า เป็ง แปลว่า เพ็ญ หรือ คืนพระจันทร์เต็มดวง ซึ่งหมายถึงประเพณีในวันเพ็ญเดือนสองของชาวล้านนา ซึ่งตรงกับเดือนสิบสองของไทย โดยชื่อ ‘ยี่เป็ง’ สามารถย้อนการปรากฎกลับไปได้ไกลถึงปีพ.ศ.2339 โดยเป็นการจารึกไว้บนศิลาจารึกวัดพระธาตุลำปางหลวง ซึ่งเป็นการบันทึกการยกพลกลับเมืองเชียงใหม่ตามประเพณีโบราณของ พระยามังราวชิรปราการกำแพงแก้ว (พระเจ้ากาวิละ) เพื่อฟื้นฟูเมืองครั้งเมื่อเมืองเชียงใหม่มีอายุได้ครบ 500 ปี...

เรื่อง: ปองภพ ดั่นสมานฉันท์ชัย การโยกย้ายเพื่อหาไปตามหาโอกาสดูเหมือนจะเป็นเรื่องที่เราทุกคนพอจะเข้าใจได้เสมอ ก็ในเมื่ออยู่ที่เดิม/อยู่แบบเดิมมันไม่มีโอกาส การโยกย้ายไปหาโอกาสในที่ใหม่ๆ คงเป็นปกติวิสัยที่เราทุกคนเลือกจะทำ สำนักงานสถิติแห่งชาติ เผยผลการสำรวจการย้ายถิ่นของประชากร ในปี 2565 โดยเก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนตุลาคมถึงเดือนธันวาคม พ.ศ.2565 จากผลการสำรวจพบว่า จำนวนผู้ย้ายถิ่นในปี 65 มีจำนวนกว่า 8 แสนคน คิดเป็นอัตราการย้ายถิ่นร้อยละ 1.2 ของประชากรทั้งประเทศที่จำนวน 69 ล้านคน ซึ่งเงื่อนไขอันดับหนึ่งที่ผลักดันให้คนย้ายถิ่นฐานคือ “เงื่อนไขด้านการงาน” การย้ายถิ่นฐานด้วยเงื่อนไขด้านการงานคงเป็นสิ่งที่เราพอจะเดาได้ไม่ยาก...